شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤١٩ - ٣١٠٥ افضل الحكمة معرفة الانسان نفسه و وقوفه عند قدره
ترك بسيارى از گناهان گردد چنانكه مكرر مذكور شد.
٣١٠٢ اشرف المروءة ملك الغضب و اماتة الشهوة.
برترين مروت يعنى مردى يا آدميت مالك شدن خشم است و ميرانيدن خواهش.
٣١٠٣ افضل الناس من تنزهت نفسه و زهد عن غنية.
افزونترين مردم كسيست كه پاكيزه باشد نفس او و بىرغبت باشد از توانگرى يعنى پاكيزه باشد از صفات و اخلاق ذميمه و افعال و اعمال ناشايست، و «بىرغبت باشد از توانگرى» يعنى بسازد بفقر، و خواهش توانگرى نداشته باشد، و ممكن است كه معنى اين باشد كه بىرغبت باشد در دنيا از روى توانگرى يعنى باين كه قناعت كند و خود را بآن توانگر گرداند و بسبب آن بىرغبت شود در دنيا، يا باين كه خود را بىنياز داند از آن با وجود قدرت بر سعى در آن نه اين كه بىرغبت باشد در آن از راه عجز از سعى در آن.
٣١٠٤ افضل الناس من كظم غيظه و حلم عن قدرة.
افزونترين مردم كسى است كه فرو خورد خشم خود را و بردبارى كند با وجود توانائى يعنى قدرت بر انتقام.
٣١٠٥ افضل الحكمة معرفة الانسان نفسه و وقوفه عند قدره.
افزونترين حكمت يعنى علم درست و كردار راست شناختن آدميست نفس خود را، و ايستادن او نزد قدر خود، اول افزونترين علم درست است زيرا كه شناخت نفس و احوال او باعث علم ببسيارى از احوال مبدأ و معاد مىشود كه آن عمده علم درست است و دوم افزونترين كردار راست است زيرا كه مراد بايستادن نزد قدر خود اين است كه با مردم سلوك زياد از مرتبه خود نكند و از مردم نيز توقع آن نداشته باشد و خود را نيز از رتبه كه دارد نيندازد و خفيف و ذليل نكند و اين معنى لازم