شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٨٠ - ٢٦١٢ احذر ان يخدعك الغرور بالحائل اليسير او يستزلك السرور بالزائل الحقير
كوشش را اى عاقل، يا اى غافل[١] چنانكه در بعضى نسخهها واقع شده و خبر نمىدهد ترا مثل دانائى، مراد حذر از عصيان و نافرمانى حق تعالى است و كوشش در اطاعت و بندگى حق تعالى است، و تكرار هر يك از براى تأكيد است، و مراد به «دانائى» آن حضرت خود است صلوات الله و سلامه عليه يعنى ديگر مثل من دانائى خبر نمىدهد ترا پس بايد حرف مرا بشنوى و از آن تجاوز نكنى، و پوشيده نيست كه «الحذر الحذر»، و همچنين «الجد الجد» ممكن است كه بنصب خوانده شود و معنى چنان باشد كه ترجمه شده، و ممكن است كه برفع خوانده شود و بنا بر اين ترجمه اين است كه: «حذر مطلوب است حذر مطلوب است، كوشش بايد كوشش بايد».
٢٦١١ الحذر الحذر ايها المغرور و الله لقد ستر حتى كأنه قد غفر.
طلب كن حذر را طلب كن حذر را يا حذر بايد حذر بايد اى فريب خورده قسم بخدا كه بتحقيق پوشيده است تا اين كه گويا آمرزيده است يعنى گناهان را چنان پوشيده و رسوا نكرده كه گويا آمرزيده آنها را، و اين اشاره است بوجهى از براى فريب خوردن مردم و اين كه فريب خوردن ايشان از راه سلوكى است كه حق تعالى از روى مهربانى با ايشان ميكند، و ممكن است كه مراد مجرد اين باشد كه حق تعالى باين مهربانى با تو سلوك كند پس تو نيز فريب دنيا مخور و حذر كن از نافرمانى و عصيان او.
٢٦١٢ احذر ان يخدعك[٢] الغرور بالحائل اليسير او يستزلك السرور بالزائل الحقير.
حذر كن از اين كه فريب دهد ترا فريب خوردن باندك مانعى يا اين كه بلغزاند
[١] - يعنى بغين معجمه وفاء كه بمعنى صاحب غفلت باشد.
[٢] - شارح( ره) بخط خود بالاى كلمه« يخدعك» نوشته:« خ ل: يختدعك»، يعنى در بعضى نسخهها بدل« يخدعك» كه از باب ثلاثى مجرد است« يختدعك» ذكر شده كه از باب افتعال ميباشد، و در كتب لغت تصريح كردهاند كه:« خادعه و اختدعه و تخدعه» نيز بمعنى« خدعه» ميباشد هر كه طالب نصوص لغويان باشد خودش مراجعه كند.