شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٧٧ - ٢٦٠٣ احذر الهزل و اللعب و كثرة المزح و الضحك و الترهات
٢٦٠١ احذر مصاحبة الفساق و الفجار و المجاهرين بمعاصى الله.
حذر كن از مصاحبت فاسقان و فاجران و جمعى كه آشكارا كنند معاصى خدا را، «فاسق» چنانكه قبل از اين مذكور شد كسى است كه مرتكب كبيره شده باشد يا اصرار بر صغيره نمايد، و توبه نكرده باشد، و «فاجر» نيز بمعنى فاسق است و تأكيد است و گاهى خصوص زنا كننده را و گاهى خصوص دروغگو را گويند، و بنا بر اين دو احتمال ذكر خصوص او از براى زيادتى اهتمام بحذر از اوست چنانكه ذكر «مجاهرين بمعاصى خدا» نيز از براى اين معنى است، زيرا كه از مصاحبت فساق و فجار مطلقا حذر بايد كرد خواه آشكارا كنند معاصى را و خواه پنهان، و ذكر خصوص آنها كه آشكارا ميكنند آنها را از براى زيادتى اهتمام است باحتراز از ايشان.
٢٦٠٢ احذر الشره فكم[١] اكلة منعت اكلات.
حذر كن از غلبه حرص پس بسا خوردنى كه منع كند از چندين خوردن، و ممكن است كه «اكله» بفتح همزه خوانده نشود بلكه بضم آن خوانده شود و بنا بر اين معنى اين است كه بسا لقمه كه منع كند از چندين لقمه، و مصداق اين كلام معجز نظام در امراء و حكام ظاهر است چه هر كدام از ايشان حريص باشد و زيادتى بر رعايا كند همين كه حال او بر ايستادگان پايه سرير گردون مصير ظاهر گردد معزول شود و مدتها بزحمت و تعب مدارا كند و هر كه پرزيادتى نكند دولت او باقى باشد و هر چند كم گيرد باعتبار امتداد زمان دولت او اضعاف مضاعف آنچه آن حريص گرفته بگيرد.
٢٦٠٣ احذر الهزل و اللعب و كثرة المزح و الضحك و الترهات.
حذر كن از هزل و بازى و بسيارى مزاح و خنده و سخنان باطل و بىفايده،
[١] - در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار« فكم من أكلة» يعنى باضافه( من) حرف جر.