شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦ - ١٥٨٠ الصبر اول لوازم الاتقان
بدى بسيار بر آن مترتب مىشود و بسيار است كه سبب ارتكاب محرمات مىگردد.
١٥٧٥ الغشوش لسانه حلو و قلبه مر.
«غشوش» يعنى كسى كه با مردم غش كند و صاف نباشد زبان او شيرين است و دل او تلخ، زيرا كه بزبان گويد چيزى چند كه آدمى را خوش آيد و در دل گيرد فكرى چند كه ضرر باين كس داشته باشد و تلخ باشد.
١٥٧٦ المنافق لسانه يسر و قلبه يضر.
«منافق» يعنى كسى كه ظاهر او موافق باطن نباشد زبان او شاد مىگرداند و دل او ضرر مىرساند، و اين بمنزله تأكيد فقره سابق است.
١٥٧٧ المرائى ظاهره جميل و باطنه عليل.
روبين كه طاعات و عبادات او از براى ريا و ديدن مردم باشد ظاهر او نيكوست و زيبا و باطن او بيمار است.
١٥٧٨ المنافق قوله جميل و فعله الداء الدخيل.
منافق گفتار او نيكوست و كردار او بيمارئى است كه داخل مىشود در باطن اين كس يعنى كارى چند كند كه دل اين كس را بدرد آورد.
١٥٧٩ الصدق اقوى دعائم الايمان.
راستى محكمترين ستونهاى ايمان است كه ايمان به آنها برپاست.
١٥٨٠ الصبر اول لوازم الاتقان.
صبر و شكيبائى اول چيزهائى است كه لازم محكم كردن است يعنى محكم كردن دين يا كار خود و در بعضى نسخهها «الايقان» بياى دو نقطه زير واقع شده