شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٧٧ - ١٩٠٦ الرجل حيث اختار لنفسه ان صانها ارتفعت و ان ابتذلها اتضعت
خالص باشد با او در عيب او و عيب او را باو بگويد و اغماض نكند يا اين كه پند دهد او را در آن باب تا ترك كند آنرا و مراد به «نگاهداشتن او در غايبانة او» اين است كه غيبت او نكند و امداد و اعانتى كه تواند او را بكند اگر همه بدعا و ذكر خير باشد و مراد به «اختيار كردن او بر نفس خود» اين است كه اگر چيزى داشته باشد كه هر دو احتياج بآن داشته باشند باو بدهد و او را بر خود اختيار كند و همچنين ضرر و زيان خود را بر ضرر و زيان او ترجيح دهد.
١٩٠٥ المرء حيث وضع نفسه برياضته و طاعته فان نزهها تنزهت و ان دنسها تدنست.
مرد در جائى است كه بگذارد نفس خود را در آنجا برام كردن او و فرمانبردارى او پس اگر پاك دارد آن را پاك گردد و اگر چركن[١] دارد آن را چركن[٢] گردد، مراد اين است كه خوبى و بدى هر كس باختيار اوست و چنين نيست كه بعضى بىاختيار خوب باشند و بعضى بىاختيار بد بلكه هر كه هست اگر نفس خود را رام كند و بطاعت و عبادت وارد و پاك نگاه دارد از آلودگى معاصى پاك باشد و اگر چركن[٣] كند او را بآلودگى معاصى چركن[٤] گردد.
١٩٠٦ الرجل حيث اختار لنفسه ان صانها ارتفعت و ان ابتذلها اتضعت.
مرد در مرتبه است كه اختيار كند و بگزيند از براى نفس خود اگر نگه دارد او را بلند شود و اگر نگاهدارى نكند او را پست گردد، مراد اين است كه عزت و خوارى اوست مثل فحش و هرزه گوئى و طمع از مردم و ايذاء ايشان و مانند آنها بلند مرتبه گردد و اگر نگاه ندارد خوار و ذليل شود.
[١] - بخط شارح( ره) صريحا« چركن» پس مخفف« چركين» است.
[٢] - بخط شارح( ره) صريحا« چركن» پس مخفف« چركين» است.
[٣] - بخط شارح( ره) صريحا« چركن» پس مخفف« چركين» است.
[٤] - بخط شارح( ره) صريحا« چركن» پس مخفف« چركين» است.