شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٦١ - ٣٢٩٧ اسعد الناس من عرف فضلنا، و تقرب الى الله بنا، و اخلص حبنا، و عمل بما اليه ندبنا، و انتهى عما عنه نهينا فذاك منا و هو فى دار المقامة معنا
٣٢٩٦ اشد الناس عمى من عمى عن حبنا و فضلنا و ناصبنا العداوة بلا ذنب سبق منا اليه الا انا دعوناه الى الحق و دعاه سوانا[١] الى الفتنة و الدنيا فآثروها[٢] و نصبوا العداوة لنا.
سختترين مردم بحسب كورى كسى است كه كور شده از دوستى ما و افزونى ما، و آشكاركرده از براى ما دشمنى را بىگناهى كه پيشى گرفته باشد از ما بسوى او، مگر اين كه ما خواندهايم او را بسوى حق و خوانده است او را غير ما بسوى فتنه و دنيا، پس اختيار كردهاند دنيا را و برپا داشتهاند دشمنى را از براى ما، مراد به «ما» آن حضرت صلوات الله و سلامه عليه و اولاد أطهار اويند صلوات الله و سلامه عليهم أجمعين.
٣٢٩٧ اسعد الناس من عرف فضلنا، و تقرب الى الله بنا، و اخلص حبنا، و عمل بما اليه ندبنا، و انتهى عما عنه نهينا فذاك منا و هو فى دار المقامة معنا.
نيكبختترين مردم كسى است كه بشناسد افزونى مرتبه ما را، و نزديكى بجويد بسوى خدا بما، يعنى بدوستى ما يا باطاعت و انقياد ما، و خالص گرداند دوستى ما را يعنى دوست دارد ما را از براى محض تقرب بخدا نه از براى غرض ديگر يا آميخته بدوستى دشمنان ما نگرداند، و عمل كند به آن چه بسوى او خواندهايم ما، و باز ايستد از آنچه از آن نهى كردهايم ما، پس چنين كسى از ماست و او در خانه اقامت يعنى بهشت با ماست.
[١] - شارح( ره)« سوانا» را هم بفتح سين و هم بكسر سين ضبط كرده و بر روى آن« معا» نوشته يعنى قرائت آن بهر دو وجه درست است.
[٢] - در نسخه كتابخانه مسجد سپهسالار بجاى« فآثروها» مفرد آن يعنى« آثرها» ضبط شده است و همچنين در« نصبوا» و در هر دو ترجمه هم مفرد ترجمه شده، و آن بهتر است.