شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٣٩ - ٣٥٣٣ ان الله سبحانه ابى أن يجعل ارزاق عباده المؤمنين الا من حيث لا يحتسبون
آرزوها در پى آورد او را نابينائى، و مىپوشاند او را كورى، و مىبرد او را از آخرت، و فرود آورد او را در جايگاههاى هلاكت يا افتادن بمحال اميدها، يعنى آنچه محال باشد از اميدها، و «محال» بضم ميم چيزى را گويند كه از جهت و وجه خود گشته باشد و بآن اعتبار چيزى را كه ممكن نباشد «محال» گويند و مراد اين است كه فريب دهد او را بآرزوهائى كه محال باشد يعنى واقع نشود، و همچنين «دروغ آرزوها» يعنى آنچه دروغ باشد از آرزوها و بعمل نيايد، و ممكن است كه «محال» بكسر ميم خوانده شود بمعنى مكر يعنى فريب دهد او را بمكرى كه اميدها كنند و دروغى كه آرزوها گويند يعنى آنچه بزبان حال گويند كه: چنين و چنين خواهد شد، و همه دروغ بر آيد و محض مكر باشد، و در بعضى نسخهها[١] «و أكسبته عمها» بجاى «ألبسته عمى» است و بنا بر اين بجاى «و مى پوشاند او را كورى» ترجمه اين است: «و كسب مىفرمايد او را تردد در گمراهى يا ندانستن حجت و برهان يا حيرانى را در راه است».
٣٥٣٣ ان الله سبحانه ابى أن يجعل ارزاق عباده المؤمنين الا من حيث لا يحتسبون.
بدرستى كه خدا- كه پاك است او- ابا كرده از اين كه بگرداند روزيهاى بندگان مؤمن خود را مگر از آنجا كه گمان نداشته باشند، و ممكن است كه از جمله حكمتهاى اين معنى اين باشد كه هر گاه روزى كسى چنين باشد و راه معلومى نداشته باشد توسل او بدرگاه حق تعالى و توكل او بر جناب او و سؤال او از وى و دعاى او وى را بيشتر باشد و اين معنى باعث زيادتى اجر و ثواب و افزونى قدر و منزلت او گردد.
[١] - از جمله« و در بعضى نسخهها» تا آخر تنها در نسخه كتابخانه مدرسه سپهسالار ضبط شده است.