شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٣٣ - ٣١٧٥ اكثر مصارع العقول تحت بروق المطامع
٣١٧١ اجور السيرة ان تنتصف من الناس و لا تعاملهم به.
ناراستتر سلوكى يا ستمكارتر سلوكى اينست كه طلب انصاف و عدل كنى از مردم و تو سلوك نكنى با ايشان بآن.
٣١٧٢ اشبه الناس بانبياء الله اقولهم للحق و اصبر هم على العمل به.
شبيهترين مردمان بپيغمبران خدا گويندهترين ايشانست مر حق را، و صبر كنندهترين ايشان بر عمل كردن بحق.
٣١٧٣ افضل الناس سالفة عندك من اسلفك حسن التأميل لك.
افزونترين مردم بحسب پيشى داشتن نزد تو كسيست كه پيش خريده باشد از تو نيكوئى اميد داشتن مر ترا، يعنى پيش كرده باشد بر تو نيكويئى كه بسبب آن نيكو باشد اميد او بتو يعنى اميدوار باشد از تو و بمنزله اين باشد كه نيكوئى اميدوارى بتو را از تو خريده باشد، و همچنين اگر وعده كرده باشى باو كه نيكوئى اميد او بتو از آن راه باشد پس چنين كسى بايد كه پيش باشد نزد تو بر ديگرى كه چنين نباشد يعنى بايد كه در احسان او را مقدم دارى.
٣١٧٤ اسرع الاشياء عقوبة رجل عاهدته على امر و كان من نيتك الوفاء له و من نيته الغدر بك.
شتابانترين چيزها بحسب عقاب مرديست يعنى كار مردى كه پيمان كرده باشى با او بر امرى يعنى كار نيكوئى از براى او، و بوده باشد در قصد تو وفا كردن از براى او و در قصد او بيوفائى بتو.
٣١٧٥ اكثر مصارع العقول تحت بروق المطامع.
بيشترين افتادنهاى عقلها نزد درخشيدنهاى طمعهاست، و ممكن است كه «مصارع» بمعنى جايگاههاى افتادن باشد و «مطامع» بمعنى جايگاههاى طمع، و حاصل