شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٩ - ١٦٩٩ المحسن من عم الناس بالاحسان
آن ناشى شوند.
١٦٩٥ الكرم حسن السجية و اجتناب الدنية.
كرم يعنى گرامى بودن نيكوئى خو و خصلت است و دورى گزيدن از صفات پست مرتبه.
١٦٩٦ الامل يقرب المنية و يباعد الامنية.
اميد نزديك مىگرداند مرگ را و دور مىگرداند آرزو را، «نزديك گردانيدن مرگ» يا باعتبار اين است كه صاحب اميد دراز عمر درازى از براى خود قرار مىدهد پس وقتى كه اجل رسيد و بقدر آنچه او قرار داده نيست كم مىشمارد آنرا پس گويا مرگ را از براى او نزديك كرده و يا باعتبار اين كه خاصيت آن اين باشد كه عمر را كوتاه كند و مرگ را نزديك، و «دور گردانيدن آرزو» باعتبار اين است كه صاحب اميد دراز تعجيل در بر آوردن آرزو نكند بگمان اين كه وقت آن بسيار است تا وقتى كه ناگاه مرگ در رسد و از همه آرزوها دور ماند و ممكن است كه مراد بدور گردانيدن آرزو اين باشد كه آرزوهاى دور و دراز از براى خود قرار دهد.
١٦٩٧ العاقل من تغمد الذنوب بالغفران.
عاقل كسى است كه پيوسته گناهان را بآمرزش يعنى باين كه كارى بكند كه سبب آمرزش و پوشيدن گناهان او شود مثل توبه يا بپوشاند گناهان مردم را كه نسبت باو كرده باشند بعفو از آنها و پوشيدن آنها و بكسى اظهار نكردن.
١٦٩٨ الحكيم من جازى الاساءة بالاحسان.
كريم يعنى گرامى بلند مرتبه يا صاحب جود و بخشش كسى است كه پاداش دهد بدى را بنيكوئى و در برابر بدى كه كسى باو كرده باشد احسان كند باو.
١٦٩٩ المحسن من عم الناس بالاحسان.
نيكوكار كسى است كه فرا گيرد همه مردم را باحسان يعنى خواهد كه احسان