شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٠٧ - ٣٠٤٥ اشرف الصنائع اصطناع الكرام
يعنى از حقوق حق تعالى و مردم.
٣٠٤٠ ازكى المال ما اشترى به الآخرة.
پاكيزهترين مال يافزايش كننده ترين آن آنست كه خريده شود بآن آخرت.
٣٠٤١ اسرع شيء عقوبة اليمين الفاجرة
شتابانتر چيزى بحسب عقاب قسم دروغ است يعنى عقاب آن زودتر از هر گناهى مىشود بلكه اكثر اين است كه در دنيا نيز جزاى آن داده مىشود.
٣٠٤٢ احسن شكر النعم الانعام بها.
بهترين شكر نعمتها نعمت دادن است به آنها.
٣٠٤٣ احسن من ملابسة الدنيا رفضها.
نيكوترست از پوشيدن دنيا ترك آن، و مراد به «پوشيدن دنيا»[١] فرا گرفتن آن است و با خود داشتن آن مانند با خود داشتن جامه، و در بعضى نسخهها «ملابس» بدل «ملابسه» است و بنا بر اين ترجمه اين است كه: نيكوتر است از پوششهاى دنيا ترك آن، و در بعضى نسخهها «أحسن ملابس الدنيا» است بىلفظ «من» و بنا بر اين ترجمه اين است كه: بهترين پوششهاى دنيا ترك آن است.
٣٠٤٤ اصعب المرام[٢] طلب ما فى ايدى اللئام.
سختترين طلبى يا مطلبى طلب كردن چيزى است كه در دستهاى لئيمان باشد يعنى بخيلان يا مردم پست مرتبه فرومايه.
٣٠٤٥ اشرف الصنائع اصطناع الكرام.
برترين احسانها احسان كريمان است يعنى مردم با جود و سخاوت يا گرامى
[١] - در اصل:« پوشانيدن».
[٢] - شارح( ره) روى« المرام» علامت« معا» گذاشته يعنى قرائت آن بهر دو وجه يعنى بكسر ميم اول و ضم آن هر دو صحيح است و در حاشيه آنرا اين طور توضيح داده:« مرام اگر بفتح ميم خوانده شود بمعنى طلب است و بضم ميم بمعنى مطلب است، منه».