شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٧٢ - ٢٢٤٩ انس رفدك اذكر وعدك
بآن نگو آن را.
٢٢٤٦ اصبر تنل[١].
صبر كن تا برسى يعنى بمراد و مطلب و مراتب عاليه.
٢٢٤٧ اقل تقل.
در گذر تا گذرانيده شوى يعنى در گذر از گناه مردم نسبت بتو تا در گذرد حق تعالى يا مردم نيز از گناه تو، و ممكن است كه «أقل» و «تقل» بتشديد لام خوانده شود و معنى اين باشد، برادر و تحمل كن يعنى بدسلوكى و خلاف آداب مردم را يا أثقال و گرانيهاى ايشان را تا برداشته شوى و تحمل كرده شوى تو، بيكى از دو معنى مذكور، يا معنى اين باشد كه كم كن يعنى سخن گفتن تا كم كرده شوى يعنى كم يابند ترا يعنى مثل تراكم يابند و گويند كه: مثل او كم است.
٢٢٤٨ اخلص تنل.
خالص گردان تا برسى، يعنى خالص گردان اعمال خود را از براى خداى عز و جل و آميخته مساز بغرض ديگر تا برسى بمراتب عاليه و ثواب و پاداش او.
٢٢٤٩ انس رفدك اذكر وعدك.
فراموش كن عطاى خود را، ياد نگاهدار وعده خود را، يعنى عطائى كه بكسى كرده باشى فراموش كن يعنى هرگز اظهار مكن كه گويا فراموش كرده، و وعده كه كرده باشى ياد نگاهدار تا وفا كنى بآن.
[١] - در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار چنين است:« اخبر تقل» دانا شو تا دشمن شوى يعنى آزمايش كن مردم را و دانا شو باحوال ايشان تا دشمن شوى با ايشان يعنى غالب از مردم اين است كه هرگاه با خبر شوى باحوال كسى از ايشان دشمن مىشوى با او، باعتبار اين كه بدى او بر تو ظاهر مىشود.