شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٤٩ - ٣٢٥٤ افضل الذخائر حسن الضمائر
٣٢٤٩ اغنى الغنى القناعة و التحمل فى الفاقة.
توانگرترين توانگرى قناعت است و تحمل در درويشى يعنى تحمل تعب آن و صبر كردن بر آن.
٣٢٥٠ افضل المال ما قضيت به الحقوق.
افزونترين مال آن است كه داده شود بآن حقوق يعنى در دادن حقوق مردم صرف شود يا آنچه بآن قدر باشد[١] و مراد بحقوق هر حقى است كه بر اين كس باشد از قروض و مؤنت عيال و غير آن.
٣٢٥١ اقبح المعاصى قطيعة الرحم و العقوق.
زشتترين گناهان بريدن از خويشان است و عقوق يعنى بد سلوكى با پدر و مادر كردن يا بهمه خويشان، و بمنزله تأكيد سابق باشد.
٣٢٥٢ اعرف الناس بالزمان من لم يتعجب من احداثه.
شناساترين مردم بروزگار كسى است كه تعجب نكند از حوادث آن، زيرا كه كسى كه كمال شناسائى بآن داشته باشد ميداند كه رسم روزگار هميشه چنين بوده و امور غريبه در آن واقع مىشده مثل ترقيات مردم پست و تنزلات مردم بلند مرتبه، و انقلاب دولتها و مستأصل شدن ستمكاران بزودى، با وجود كمال قوت و شوكت و كثرت اعوان و انصار ايشان، و غير اينها از امور غريبه، پس هرگاه از مانند آنها چيزى واقع شود تعجب از آن نكند.
٣٢٥٣ ابخل الناس من بخل على نفسه بماله و خلفه لوراثه.
بخيل ترين مردم كسى است كه بخيلى كند بر نفس خود بمال خود، و بگذارد آن را از براى وارثان او.
٣٢٥٤ افضل الذخائر حسن الضمائر.
افزونترين ذخيرهها نيكوئى نهانيهاست يعنى قصدها و نيتها يا صفات و ملكات.
[١] - كذا بخطه( ره) صريحا.