شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٨ - ١٧٨٩ الشهوات اعلال قاتلات و افضل دوائها اقتناء الصبر عنها
اول كسى كه سوخته شود بآن آتش» يا باعتبار اين است كه كسى خشم را فرو نخورد و خواهد كه انتقام بكشد اول او را طيش سبكى عارض شود و بعد از آن اذيتى بآن شخص رسد، و يا باعتبار مرتبه است هر چند در زمان ضرر باو آخر رسد يعنى ضرر آن باو بيشتر باشد از ضرر آن بآن كسى كه خشم بر او شده او بحسب مرتبه اول سوخته شده و اين معنى اگر خشم او ناحق باشد ظاهر است زيرا كه او بسبب آن مستحق عقاب الهى شود و آن شخص كه خشم بر او شده ضررى كه باو رسد همان آزارى است كه از آن شخص باو رسد و آن بعذاب الهى چه نسبت تواند داشت با آنكه تلافى و تدارك آن در آن نشأه بر وجه اكمل بشود، و اگر خشم او ناحق نباشد و آن شخص مستحق آزارى كه باو رسد باشد و صاحب خشم در آن معذور باشد پس بودن او اول كسى كه سوخته شود بآن آتش، شايد باعتبار اين باشد كه اگر خشم را فرو مىخورد و عفو ميكرد مستحق ثواب جزيل و ثناى جميل مىشد پس آن را از خود فوت كردن بمنزله سوختن است بآتش، و ضرر آن باو بيشتر است از ضرر بآن شخص كه خشم بر او شده، زيرا كه ضرر باو همان ضررى است كه از آن شخص باو رسيده و آن در جنب فوت ثواب مذكور چندان قدرى ندارد خصوصا اين كه هر گاه مستحق آن بوده باعث رفع عقاب او و يا تخفيف آن گردد پس نفع او در آن باشد نه نقصان.
١٧٨٨ العارف من عرف نفسه فاعتقها و نزهها عن كل ما يبعدها و يوبقها.
شناسا كسى است كه بشناسد نفس خود را پس آزاد كند او را و پاك گرداند او را از هر چه دور ميكند او را و هلاك مىگرداند او را يعنى بشناسد نفس خود را و داند كه چه كرده است از گناهان پس آزاد كند او را بتوبه و بازگشت و پاك كند او را از هر چه دور ميكند او را از درگاه الهى و هلاك مىگرداند او را در آن نشأه.
١٧٨٩ الشهوات اعلال قاتلات و افضل دوائها اقتناء الصبر عنها.
خواهشها علتهاست كشنده و افضل علاج آنها كسب كردن صبر از آنهاست