شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٥٣ - ٢٥٣٠ اتقوا الحرص فان صاحبه رهين ذل و عناء
بكار برده مىشود اول زير بغل دوم ذراع سوم كف بخلاف آنكه بوضع متعارف كه آن باين مثابه نيست، و احتمال دارد كه مراد پيچيدن چيزى باشد در أطراف نيزه مثل زه و پى و مانند آن كه در اين وقت محفوظتر است از آفت و احتمال مىرود كه «التواء» بمعنى اختيار و برگزيدن باشد يعنى برگزينيد در اطراف رماح يعنى أطراف نيكو بدست آوريد كه عبارت از فولاد خوب كه آبگيرى نيكو شده باشد يا آنكه بمعنى پيچيدگى سنين و بنين نيزه باشد يعنى طرفين نيزه مانند مارپيچ باشد، و احتمال مىرود كه پيچيدن در اطراف كنايه از پيچيدن خود باشد يعنى در وقت كار فرمودن نيز در يك طرف ميل كند كه سنانها زود از شما در گذرد و «أمور» بمعنى تجاوز كننده باشد و در بعضى از نسخ بدل «فى» [على] واقع شده چنانچه در كتاب كافى است و ممكن است كه فقره شريفه كنايه از مشق كردن نيزه باشد يعنى مداومت و ممارست نمائيد در أطراف رماح كه آن در وقت حاجت كارگرتر خواهد بود نسبت بكسى كه ممارست و مهارت نداشته باشد زيرا كه بىوقوف نيزه را بمدعى كار نمىتواند فرمود، و احتمال مىرود كه معنى اين باشد كه در وقت كار فرمودن نيزه بايد كه آن را حركت داد تا بيشتر كارگر شود جهت آنكه اگر در وقت كار فرمودن نيزه حركت داده شود كار دشمن را زودتر بانجام مىرساند و مهلت زيستن نمىدهد و الله أعلم و رسوله و أخ رسوله.
٢٥٢٩ اقبلوا على من اقبلت عليه الدنيا فانه اجدر بالغنى.
رو بياوريد بر كسى كه رو آورده باشد بر او دنيا پس بدرستى كه او سزاوارتر است بتوانگرى يعنى كسى را كه دنيا رو باو آورده باشد غالب اين است كه توانگر گردد پس اگر بكسى خواهيد كه رو آوريد بچنين كسى رو آوريد نه بكسى كه اقبال و ادبار دنيا نسبت باو معلوم نباشد يا كسى كه دنيا از او رو گردانيده باشد.
٢٥٣٠ اتقوا الحرص فان صاحبه رهين ذل و عناء.
بپرهيزيد از حرص پس بدرستى كه صاحب آن در گرو خوارى و رنج است