شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٣٦ - ٢٤٧١ استشر عدوك العاقل و احذر رأى صديقك الجاهل
داده باشد و در[١] بعضى نسخهها بدل «الاحسان» «الى من» «العفو ممن» واقع شده و بنا بر اين معنى اين است كه: بگردان پاداش نعمت خود را بر تو در گذشتن از كسى كه بد كرده باشد بسوى تو.
٢٤٦٩ ابذل مالك لمن بذل لك وجهه فان بذل الوجه لا يوازيه شيء.
عطا كن مال خود را از براى كسى كه بكار برد از براى تو روى خود را پس بدرستى كه بكار بردن رو برابرى نمىكند با آن هيچ چيز، مراد به «كار بردن رو از براى او» اين است كه رو بيندازد باو و روى خود را كهنه كند بسبب آن و آبرو را بريزد، و ممكن است كه «بذل» دوم نيز بمعنى عطا باشد و بمعنى اين باشد كه از براى كسى كه عطا كند از براى تو روى خود را و مراد باين نيز رو انداختن باشد كه مذكور شد، و ممكن است كه «يوازيه» بيا خوانده نشود بلكه «يوازنه» بنون خوانده شود و بنا بر اين معنى اين است كه: هم وزن نيست با آن هيچ چيز.
٢٤٧٠ ابذل معروفك للناس كافة فان فضيلة فعل المعروف لا يعدلها عند الله سبحانه شيء.
عطا كن يا بكاربر احسان خود را از براى مردمان همگى پس بدرستى كه فضيلت كردن احسان برابرى نمىكند با آن نزد خدا- كه پاك است او- هيچ چيز.
٢٤٧١ استشر عدوك العاقل و احذر رأى صديقك الجاهل.
مشورت كن با دشمن عاقل خود و حذر كن از رأى دوست نادان خود[٢] زيرا
.
[١] - از عبارت و« در بعضى نسخهها( تا آخر)» فقط در نسخه كتابخانه مسجد سپهسالار ذكر شده است.
[٢] - شبيه باين كلام شريف است آنچه سعدى سروده است:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|