شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٠٣ - ٢٦٩٢ اياك و صحبة من الهاك و اغراك فانه يخذلك و يوبقك
زيرا كه اين معنى باعث اين مىشود كه نفس تندرست بيمار شود چه كسى كه رعايت تعصب و غيرتهاى بيجا كند كم است كه چنين امرى رو ندهد او را پس هميشه بايد كه در رنج و تعب باشد، و مراد به «بيمارى» ممكن است همان رنج و تعب باشد يا بيمارئى باشد كه بسبب رنج و تعب و غصه و غم در اكثر اوقات عارض شود يا بيمارى روحانى و هلاكت اخروى باشد كه بر چنين تعصب و غيرتى مترتب شود و نفس فارغ را بسوى قلق و اضطراب كشاند يعنى چنين غيرتها باعث اين شود كه نفسى كه فارغ باشد از قلق و اضطراب هميشه در قلق و اضطراب افتد از براى سعى در تلافى و تدارك آنها.
٢٦٩١ اياك ان تتخير لنفسك فان اكثر النجح فيما لا يحتسب.
دورى كن از اين كه برگزينى از براى خود، پس بتحقيق كه بيشتر فيروزى در چيزى است كه گمان داشته شده نباشد، يعنى دورى كن از اين كه كسى را يا كارى را اختيار كنى و برگزينى از براى خود كه اميد زياد و اعتماد تمام بر او يا آن داشته باشى پس بتحقيق كه بيشتر اوقات فيروزى بمطلب در چيزى است كه آدمى گمان آن ندارد پس بايد كه توكل تام بر حق تعالى كرد و قطع اميد از ديگران نمود تا اين كه او از هر راه كه خواهد آدمى را فيروزمند گرداند و اگر سعيى كند از براى اين كه امر بآن شده اعتماد بر آن نكند و اميد زياد بآن نداشته باشد بلكه عمده اميد اعتماد او برحق تعالى باشد.
٢٦٩٢ اياك و صحبة من الهاك و اغراك فانه يخذلك و يوبقك.
دورى كن از صحبت كسى كه غافل گرداند ترا و حريص گرداند پس بدرستى كه او خوار مىگرداند ترا و هلاك مىسازد ترا، يعنى غافل گرداند ترا از آخرت و حريص گرداند بر طلب دنيا سعى در آون.