شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٩٠ - ٣٦١٦ ان تقوى الله هى الزاد و المعاد زاد مبلغ و معاد منجح دعا اليها اسمع داع و وعاها خير واع فاسمع داعيها و فاز واعيها
تحصيل آن و اطمينان و آرامى كه حاصل است ايشان را از اين راه كافى است از براى بهره ايشان از دنيا[١] بلكه برتر است از ساير نعمتهاى دنيوى كه آميخته بصد تعب و زحمت است.
٣٦١٦ ان تقوى الله هى الزاد و المعاد زاد مبلغ و معاد منجح دعا اليها اسمع داع و وعاها خير واع فاسمع داعيها و فاز واعيها.
بدرستى كه پرهيزگارى از خدا آن توشهايست و محل بازگشت، توشهايست رساننده و محل بازگشتى است فيروزمند، خوانده است بسوى آن شنوندهتر خواننده و حفظ كرده آن را بهتر حفظ كننده، پس شنوانيده خواننده آن و فيروزى يافته حفظ كننده آن. «بودن پرهيزگارى توشه» ظاهر است، زيرا كه توشه سفر آخرت است، و «بودن آن محل بازگشت» باعتبار اين است كه آدمى بجزا و ثواب آن خواهد رسيد پس گويا بآن بازگشت خواهد كرد، بعد از اين در مقام مدح آن توشه و محل بازگشت فرمودهاند كه: «توشهايست رساننده» يعنى رساننده بمطلب و «محل بازگشتى است فيروزمند» كه آدمى بسبب آن فيروزى يابد به آن چه غايت منتهاى اوست از رستگارى و رسيدن ببهشت و نعمتهاى آن و فوز برضا و خشنودى حق تعالى كه از همه آن نعمتها بزرگتر است، «خوانده است بسوى آن [يعنى پرهيزگارى] شنوندهتر خواننده» كه حضرت رسالت پناه و اوصياى اخيار اطهار او باشند كه امر كردهاند مردم را بپرهيزگارى و شنوندهترند فرمانهاى حق تعالى را از هر شنونده و «حفظ كرده است پرهيزگارى را بهتر حفظ كننده» يعنى آنانكه بعمل آوردهاند آن را و ملازم آن بودهاند چه ظاهر است كه حفظ آن بهتر است از حفظ هر امرى غير آن پس حفظ كننده آن بهترين حفظ كنندهها باشد، «پس شنوانيده خواننده آن»
[١] - اين كلامى است بسيار نفيس و تدقيقى است بسيار لطيف كه سزاوار و زيبنده است كه مبتلايان و آلودگان بدنيا تأسف بر نداشتن آن بخورند و واجدان آن حال يعنى زاهدان در دنيا و بيعلاقگان بآن بايد پيوسته شكر آن نعمت را بجا آرند.
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|