شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٨٢ - ٢٦١٩ احذروا نارا حرها شديد و قعرها بعيد و حليها حديد
٢٦١٦ احذروا سطوة الكريم اذا وضع و سورة اللئيم اذا رفع.
حذر كنيد از سطوت و سربلندى كريم هرگاه پست گردانيده شود، و از حدت و تندى لئيم هرگاه بلند كرده شود.
٢٦١٧ احذروا نفار النعم فما كل شارد بمردود.
حذر كنيد از گريختن نعمتها پس نيست هر گريخته برگردانيده شده يعنى كارى مكنيد كه باعث گريختن دولت و نعمتهاى شما شود مثل ظلم و ستم و تغيير وضع و ترك داد و دهش و امثال آن از كارهاى خير كه عادت بآن كرده باشيد زيرا كه چنين نيست كه هر چه بگريزد باز گردد گاه باشد كه دولت شما كه بگريزد ديگر بر نگردد چنانكه غالب آنست.
٢٦١٨ احذروا ضياع[١] الاعمار فيما لا يبقى لكم ففائتها لا يعود.
حذر كنيد از ضايع شدن عمر در آنچه باقى نمىماند از براى شما پس رفته عمرها بر نمىگردد، مراد به «آنچه باقى نمىماند» همه أمور دنيويه است كه هيچ يك از آنها باقى نماند، و «رفته عمرها بر نمىگردد» بيان وجه وجوب حذر است از ضايع شدن عمرها، زيرا كه هرگاه برنگردد پس آنچه ضايع شود از كيسه اين كس برود و تدارك آن ممكن نباشد.
٢٦١٩ احذروا نارا حرها شديد و قعرها بعيد و حليها حديد.
حذر كنيد از آتشى كه گرمى آن سخت است، و ته آن دور است، و زيورهاى آن آهن است، يعنى زنجيرها و مانند آنها كه ظاهر است كه وقتى كه گرم شود چه ميكند ببدن، نعوذ بالله منه.
[١] - شارح( ره) كلمه« ضياع» را بفتح و كسر ضاد ضبط كرده و بر روى آن« معا» نوشته است يعنى قرائت آن بفتح اول و بكسر آن هر دو درست است.