شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٨ - ١٧٤٩ الحظ للانسان فى الاذن لنفسه و فى اللسان لغيره
فراخى يعنى ترس دارد كه مبادا آن از راه استدراج باشد چنانكه گاهى نسبت بعاصيان مىشود، و ممكن است مراد اين باشد كه در وقت وسعت و فراخى نيز ترس از خدا دارد و بسبب آن طغيان و سركشى بهم نمىرساند.
١٧٤٤ المؤمن عفيف فى الغنى متنزه عن الدنيا.
مؤمن پرهيزگار است در توانگرى يعنى هر چند توانگر باشد و قدرت بر فسوق او را باشد پرهيزگارى كند و آلوده آنها نشود، پاك است از دنيا يعنى مرتكب محرمات آن يا مشتبهات آن نيز يا زياده از قدر احتياج از حلال نيز نشود.
١٧٤٥ الزينة بحسن الصواب لا بحسن الثياب.
زينت و آرايش آدمى بنيكوئى راست روى است نه بنيكوئى جامهها.
١٧٤٦ الرفق مفتاح الصواب و شيمة ذوى الالباب.
لطف و نرمى كردن بمردم كليد راست روى است و شيوه و خصلت صاحبان عقل.
١٧٤٧ العاقل من عصى هواه فى طاعة ربه.
عاقل كسى است كه نافرمانى كند خواهش خود را در طاعت پروردگار خود، يعنى هرگاه خواهش او در خلاف طاعت پروردگار باشد فرمان آن را نبرد و مشغول طاعت شود.
١٧٤٨ الجاهل من اطاع هواه فى معصية ربه.
جاهل كسى است كه فرمان خواهش خود برد در عصيان و نافرمانى پروردگار خود.
١٧٤٩ الحظ للانسان فى الاذن لنفسه و فى اللسان لغيره.
بهره آدمى و نفع او در گوش براى نفس اوست و در زبان براى غير اوست زيرا كه عمده منفعت گوش اين است كه حقايق و معارف را بشنود و اعتقاد نمايد و احكام شرع را بشنود و عمل كند به آنها، و اين بهره است از براى خودش و عمده منفعت