شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٤٣ - ٣٢٢٨ اعقل الناس اقربهم من الله
٣٢٢٥ اشد الناس عذابا يوم القيامة المتسخط لقضاء الله.
سختترين مردم از روى عذاب در روز قيامت كسى است كه خشمناك باشد مر قضا و تقدير خدا را.
٣٢٢٦ اوثق سبب اخذت به سبب بينك و بين الله.
محكمتر سببى كه بگيرى آن را سببى است كه بوده باشد ميانه تو و ميانه خدا، «سبب» ريسمان را گويند و هر چه را بپيوندند بآن از براى رسيدن بكسى يا جائى، و مراد اين است كه بهترين وسيله كه دست زنى بآن وسيلهايست كه بوده باشد ميانه تو و ميانه خدا يعنى اين كه خود را پيوسته باشى بآن درگاه با طاعت و فرمانبردارى، و قرب و منزلتى حاصل كرده باشى در آن آستان بعبادت و نيكوكارى، يعنى اين معنى بهترين وسيلهايست از براى نجات و رستگارى، و ممكن است كه مراد تحريص بر دست زدن بوسيله باشد كه وسيله شود ميانه او و ميانه خدا نه وسائلى كه وسيله شوند ميانه او و ديگران.
٣٢٢٧ اغنى الناس الراضى بقسم الله.
توانگرترين مردم كسى است كه خشنود باشد بقسمت كردن خدا، اين بنا بر اين است كه «قسم» بفتح قاف خوانده شود، و اگر بكسر آن خوانده شود بمعنى بهره و نصيب است يعنى بهره و نصيبى كه خدا از براى او قرار داده در هر باب.
٣٢٢٨ اعقل الناس اقربهم من الله.
عاقلترين مردم نزديكترين ايشانست بخدا يعنى هر كه خود را نزديكتر كرده باشد بخدا او عاقلترست، يا اين كه هر كه عاقلتر باشد در واقع او نزديكتر خواهد بود.