شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٤٢ - ٣٢٢٤ احسن الشيم اكرام المصاحب و اسعاف الطالب
٣٢٢٠ افضل العقل معرفة الانسان[١] نفسه، فمن عرف نفسه عقل و من جهلها ضل.
افزونترين دانائى شناسائى آدمى است نفس خود را، پس هر كه شناخت نفس خود را دانا شد و هر كه ندانست آن را گمراه شد.
٣٢٢١ اغنى الناس فى الآخرة افقرهم فى الدنيا.
توانگرترين مردم در آخرت درويشترين ايشان است در دنيا، مراد اين است كه هرگاه دو كس در اعمال مساوى باشند هر يك از آنها در دنيا درويشتر و بى چيزتر باشد در آخرت توانگرتر و صاحب چيزتر باشد بتلافى بىچيزى كه در دنيا كشيده، نه اين كه هر كه در دنيا بى چيزتر باشد البته در آخرت توانگر باشد، چه ممكن است كه بى چيزتر گناهكار باشد و صاحب چيزتر نيكوكار، و ظاهر است كه نيكوكار در آخرت توانگرتر از گنهكار خواهد بود.
٣٢٢٢ اوفر الناس حظا من الآخرة اقلهم حظا من الدنيا.
وافرترين مردم بحسب بهره از آخرت كمترين ايشانست بحسب بهره از دنيا، اين نيز بمضمون فقره سابق است و مراد همانست كه شرح شد.
٣٢٢٣ اشرف الخلائق التواضع و الحلم و لين الجانب.
بلندترين خصلتها فروتنى است و بردبارى و نرمى پهلو.
٣٢٢٤ احسن الشيم اكرام المصاحب و اسعاف الطالب.
نيكوترين خويها گرامى داشتن مصاحب است و بر آوردن حاجت طلب كننده يعنى كسى كه طلب حاجتى كند.
[١] - در نسخه كتابخانه مسجد سپهسالار« المرء» بجاى« الانسان» ضبط شده است.