شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥٦ - ٣٥٦٩ ان الناظر بالقلب العامل بالبصر يكون مبتدا عمله ان ينظر عمله، عليه ام له فإن كان له مضى فيه و ان كان عليه وقف عنه
آنچه پيش فرستادهاند از براى خدا همان بكار مىآيد، «پس پيش فرستيد» ظاهر اين است كه كلام آن حضرت است كه بعد از نقل سؤال ملائكه امر مىفرمايد مردم را باين كه پيش فرستيد بعضى از اموال خود را تا اين كه ذخيره باشد از براى شما در آن نشأه، و همه را مگذاريد كه اگر چنين كنيد خواهد بود بر شما سنگينى يعنى گران و سنگين خواهد بود بر شما، و باعث عذاب و عقاب يا نقص و پستى مرتبه شما گردد.
٣٥٦٨ ان الحازم من شغل نفسه بجهاد نفسه فاصلحها و حبسها عن اهويتها و لذاتها فملكها، و ان للعاقل بنفسه عن الدنيا و ما فيها و اهلها شغلا.
بدرستى كه دور انديش كسى است كه مشغول سازد نفس خود را بجهاد كردن با نفس خود پس بصلاح آورد آن را و منع كند آن را از خواهشهاى آن و لذتهاى آن پس مالك شود آن را يعنى آن را فرمانبردار خود گرداند، و بدرستى كه از براى عاقل بنفس خود از دنيا و آنچه در دنيا است و اهل آن مشغوليتى است يعنى چندان مشغول نفس خود و اصلاح آن است كه بسبب گرفتارى بآن نپردازد بدنيا و آنچه در دنياست و اهل دنيا.
٣٥٦٩ ان الناظر بالقلب العامل بالبصر يكون مبتدا عمله ان ينظر عمله، عليه ام له فإن كان له مضى فيه و ان كان عليه وقف عنه.
بدرستى كه نگاه كننده بدل كار كننده ببصر ميباشد ابتداى كار او اين كه نگاه كنه در كار خود كه آيا بر اوست يا از براى اوست، پس اگر بوده باشد از براى او روان شود در آن، و اگر بوده باشد بر او بايستد از آن، ظاهر اين است كه مراد به [بصر] نيز بينائى دل است و مراد اين است كه كسى كه نگاه كند در چيزها بدل و تأمل كند در آنها و كار كند ببينائى دل، و اين بمنزله تأكيد سابق است، «ابتداى كار او اين است» يعنى بايد كه اين باشد كه نگاه كند در كارى كه اراده آن دارد و تفكر