شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥١٥ - ٣٤٨٠ ان الدنيا دار خبال و وبال و زوال و انتقال لا تساوى لذاتها تنغيصها و لا تفى سعودها بنحوسها، و لا يقوم صعودها بهبوطها
متعدده روايت شده از رسول خدا ٦ كه فرموده كه: حق تعالى مىفرمايد كه: «لا إله إلا الله»\* حصن[١] من است پس هر كه داخل شود در آن ايمن باشد از عذاب من و روايت شده نيز از آن حضرت ٦ كه فرموده: هر كه ختم شود از براى او به «لا اله الا الله» يعنى اتفاق افتد كه اين كلمه طيبه آخر كلام او باشد و بعد از آن فوت شود داخل بهشت شود مشروط است بشرطى چند كه اعتقاد بامامت من و ائمه از ذريه من از جمله آن شروط است چنانكه از حضرت امام ثامن ضامن صلوات الله و سلامه عليه روايت شده كه بعد از نقل حديث اول فرموده كه:
بشروط آن، و من از جمله شروط آنم.
٣٤٨٠ ان الدنيا دار خبال و وبال و زوال و انتقال لا تساوى لذاتها تنغيصها و لا تفى سعودها بنحوسها، و لا يقوم صعودها بهبوطها.
بدرستى كه دنيا خانه خبال و وبال و زوال و انتقال است برابرى نمىكند لذتهاى آن مكدر ساختن آن را، و وفا نمىكند نيكبختيهاى آن ببدبختيهاى آن، و نمىايستد بالا رفتن آن بپائين آمدن آن، «خبال» بمعنى زيان و هلاكت و تعب و گرانى است و هريك در اين مقام مناسب است، و «وبال» چنانكه مكرر مذكور شد بمعنى سختى و سنگينى است، و «بودن دنيا خانه آنها، و همچنين زوال و انتقال» ظاهر است، و همچنين «برابر نبودن لذتهاى آن بكدورتهاى آن» زيرا كه هر كه ملاحظه احوال خود كند هر چند در أعلى مراتب رفاهيت باشد در آن، ميداند كه كدوراتى كه مىكشد در آن زياده است از لذتهاى آن، و همچنين بدبختيها و ناكاميهاى آن زياده است از نيكبختيها و كاميابيها در آن، و «نمىايستد بالا رفتن
[١] - شارح( ره) در حاشيه گفته:« يعنى قلعه محكم من است» و در نسخه كتابخانه مدرسه سپهسالار باضافه:« منه سلمه الله تعالى».