شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٩٧ - ٣٦٢٦ ان تقوى الله مفتاح سداد و ذخيرة معاد، و عتق من كل ملكة و نجاة من كل هلكة، بها ينجو الهارب و تنجح المطالب و تنال الرغائب
٣٦٢٥ ان من فارق التقوى اغرى باللذات و الشهوات و وقع فى تيه السيئات و لزمه كبير التبعات.
بدرستى كه كسى كه جدا شود از پرهيزگارى حريص گردانيده مىشود بلذتها و خواهشها، و مىافتد در بيابان گناهان، و لازم مىشود او را بزرگ باز خواستها، و در بعضى نسخهها بجاى «كبير» بباى يك نقطه «كثير» بثاى سه نقطه واقع شده و بنا بر اين ترجمه اين است كه: لازم مىشود او را بسيار بازخواستها يعنى بازخواستهاى بسيار.
٣٦٢٦ ان تقوى الله مفتاح سداد و ذخيرة معاد، و عتق من كل ملكة و نجاة من كل هلكة، بها ينجو الهارب و تنجح المطالب و تنال الرغائب.
بدرستى كه پرهيزگارى از خدا يا ترس از او كليد سداد است، و ذخيرهايست از براى روز بازگشت، و آزادئى است از هر مالك شدنى، و رستگارئى است از هر هلاك شدنى، بآن نجات مىيابد گريزنده، و بر آورده مىشود مطلبها، و رسيده مىشود عطاها، «سداد» بمعنى ثواب است يعنى قول و فعل درست، و «آزادئى است از هر مالك شدنى» يعنى از اين كه هواها و هوسها و مانند آنها مالك اين كس شوند و بايد مانند بندگان در فرمان آنها بود، و «رستگارئى است از هر هلاك شدنى» يعنى از هلاكتهاى دنيوى بلكه از بسيارى از هلاكتهاى اخروى نيز، و «بآن نجات مىيابد گريزنده» يعنى گريزنده از عذاب و عقاب و ساير مكروهات أخروى بلكه از بسيارى از فتنهها و بلاهاى دنيوى نيز، و «بر آورده مىشود مطلبها» يعنى مطلبهاى اخروى بلكه بسيارى از دنيوى نيز، و همچنين بآن رسيده مىشود عطاهاى أخروى بلكه دنيوى نيز.