شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥ - ١٨١٤ الداعى بلا عمل كالقوس بلا وتر
١٨١١ الدهر يخلق الأبدان و يجدد الا مال و يدنى المنية و يباعد الامنية.
روزگار كهنه ميكند بدنها را، و تازه ميكند اميدها را، و نزديك مىگرداند مرگ را، و دور مىگرداند آرزو را، كهنه شدن بدنها بمرور روزگار ظاهر است و همچنين تازه شدن اميدها، زيرا كه آدمى هر چندى اميد تازه بهم رساند بلكه هر چند پيرتر شود اميد او بيشتر گردد، و «نزديك شدن مرگ نيز بمرور روزگار» ظاهر است و «دور شدن آرزو» باعتبار اين است كه هر چند آدمى پيرتر شود آرزوهاى او دور و درازتر شود.
١٨١٢ أواخر مصادر التوقى أوائل موارد الحذر.
آخرهاى جايگاههاى توقى يعنى خود را نگاه داشتن و حفظ كردن اولهاى مكانهاى ورود و نزول حذر و احتراز است يعنى آدمى بايد كه كارى كه خواهد بكند فكر و تأمل كند در عاقبت آن و مفسدههاى آخر آن كار را كه به آنها كه رسد جهت حفظ و نگاهداشتن خود از آنجا بر گردد در اول فكر بخاطر رساند و محل ورود و نزول حذر و احتراز سازد و حاصل اين كه مفسدههاى آخرى كه بر آن كار مترتب مىشود در اول بخاطر آورد و از آنها حذر نمايد و از آن كار دورى جويد.
١٨١٣ العاقل إذا سكت فكر و إذا نطق ذكر و إذا نظر اعتبر.
عاقل هر گاه خاموش شود فكر كند، و هر گاه گويا شود ذكر خدا كند، و هرگاه نگاه كند عبرت گيرد يعنى از آن پند گيرد و پى بأسرار و دقايق برد.
١٨١٤ الداعى بلا عمل كالقوس بلا وتر.
دعا كننده بى عمل صالح همچو كمان بىزه است يعنى بر دعاى او أثرى مترتب نشود.