شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥١٩ - ٣٤٨٥ ان هذه النفوس طلعة ان تطيعوها تنزع بكم الى شر غاية
احتمالات مذكوره نوشته شد اين فقره مباركه در كتاب مستطاب نهج البلاغه بنظر رسيد و در آنجا «ذيادة» بذال است چنانكه آخر احتمال داده شد و در آنجا عبارت بر اين نهج است: ان الله سبحانه وضع الثواب على طاعته و العقاب على معصيته ذيادة لعباده عن نقمته و حياشة لهم الى جنته يعنى بدرستى كه خداى سبحانه قرار داده ثواب را بر فرمانبردارى خود و عقاب را بر نافرمانى خود از براى راندن يا دفع بندگان خود از عقوبت خود و جمع كردن يا راندن ايشان بسوى بهشت خود، و ظاهر اينست كه: مراد معنى آخرى باشد كه مذكور شد يعنى اين كه قرار دادن حق تعالى ثواب و عقاب را بر اطاعت و عصيان نيست مگر از براى اين كه بندگان باز ايستند از امور قبيحى كه سبب استحقاق عقوبت او ميشوند، و بجاى آورند طاعاتى را كه سبب استحقاق دخول بهشت ميشوند نه اين كه نعوذ بالله در آنها جلب نفعى يا دفع ضررى از براى او منظور باشد و الله تعالى يعلم.
٣٤٨٤ ان من باع جنة المأوى لعاجلة الدنيا تعس جده و خسرت صفقته.
بدرستى كه كسى كه بفروشد جنة المأوى را بدنياى حاضر هلاك و تباه شود كوشش او و زيان كند فروخت او، و ممكن است كه «جده» بفتح جيم خوانده شود و معنى «تعس جده» اين باشد كه پست باشد بخت او، و «جنة» بمعنى بهشت است و «مأوى» بعضى منزل و «جنة المأوى» نام بهشت باشد باعتبار اين كه منزل مؤمنان است، و ممكن است كه نام بهشت خاصى باشد.
٣٤٨٥ ان هذه النفوس طلعة ان تطيعوها تنزع بكم الى شر غاية.
بدرستى كه اين نفسها نگهبانند اگر فرمان بريد آنها را مىكنند شما را بسوى بدتر انجامى يعنى نگهبان شمايند و هميشه باخبرند از شما اگر ببينند كه شما اطاعت