شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٨٣ - ٢٩٢٠ اقرب شيء الاجل
بايد نسبت بدرگاه حق تعالى يا مردم نكند و پوشيده نيست كه «احمق حماقت» بر سبيل مجاز است، زيرا كه حماقت بمعنى كم عقلى است و أحمق كم عقل است يا كم عقلتر بنا بر اين كه «افعل تفضيل» باشد چنانكه مؤلف فهميده بدليل اين كه در باب الف تعظيم آورده، و ظاهر است كه كم عقلى كم عقل يا كم عقلتر نيست پس مراد اين است كه نهايت كم عقلى فريب خوردن است و اطلاق «احمق حماقت» بر آن اشاره است باين كه آن چنان كم عقلى است كه گويا شخصى شده كم عقل يا كم عقلتر كه كم عقلى يا زيادتى كم عقلى از او انتزاع مىشود مثل اين كه مىگويند: «رأيت من زيد اسدا- ديدم از زيد شيرى را[١]» و غرض مبالغه در شجاعت اوست كه گويا آن قدر شجاع است كه شيرى از او انتزاع مىتوان كرد، و ممكن است كه «احمق» بصيغه تفضيل مجازا بمعنى اكثر يا اعظم مستعمل شده باشد از قبيل استعمال لفظ در يك جزء معنى آن
٢٩١٦ أفضل السبل الرشد.
افزونترين راهها راه يافتن بحق است.
٢٩١٧ الأم الخلق الحقد.
نكوهيدهترين خوى و سرزنش كرده شدهترين آن كينه است.
٢٩١٨ أطيب العيش القناعة.
راحتترين زندگانى قناعت است.
٢٩١٩ اشرف الأعمال الطاعة.
بلندترين كردارها فرمانبردارى است يعنى فرمانبردارى حق تعالى.
٢٩٢٠ اقرب شيء الاجل.
نزديكترين چيزى مرگ است چون هر چه آمدنى است نزديك است زيرا كه زمان متناهى بزودى منتهى گردد خصوصا مرگ كه نهايت دورى آن سهل است و
[١] - طالب تحقيق اين مطلب رجوع كند بمبحث« تجريد» از كتب ادب عربى.