شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٨٥ - ٢٦٢٩ احذروا يوما تفحص فيه الاعمال، و تكثر فيه الزلزال و تشيب فيه الاطفال
مىگرداند صفات نيكو را، و فاش مىگرداند عيبها را، مراد دشمنى خداى عز و جل است يا دشمنى مردم يا هر دو.
٢٦٢٧ احذروا اهل النفاق فانهم الضالون المضلون الزالون المزلون قلوبهم دوية و صحافهم[١] نقية.
حذر كنيد از اهل نفاق يعنى جمعى كه باطن ايشان با ظاهر موافق نيست و مراد نفاق با حق تعالى است يا بخلق نيز پس بدرستى كه ايشان گمراهان گمراه كنندگان لغزيدگان لغزانندگانند، و دلهاى ايشان بيمارست يا كم عقل است، و صفحههاى روهاى ايشان پاكيزه است.
٢٦٢٨ احذروا منافخ الكبر و غلبة الحمية و تعصب الجاهلية.
حذر كنيد از آلات دميدن كبر يعنى از آنچه سبب اين مىشود كه تكبر در اين كس بهم رسد و از غلبه حميت و تعصب جاهليت، «حميت» بمعنى غيرت و ننگ داشتن است و مراد ننگ داشتن از چيزى چند است كه بحسب شرع ناخوشى نداشته باشد و ننگ از آن نبايد داشت و «تعصب جاهليت» يعنى تعصب كشيدن از براى خويشان و دوستان با آنكه حق بجانب ايشان نباشد مانند تعصب جاهليت يعنى تعصبى كه عربان در زمان جاهليت پيش از اسلام داشتند، و ممكن است كه مراد به «جاهليت» مطلق نادانان باشد چه غالب اين است كه در نادانان تعصبى باشد.
٢٦٢٩ احذروا يوما تفحص فيه الاعمال، و تكثر فيه الزلزال و تشيب فيه الاطفال.
حذر كنيد از روزى كه پرسيده مىشود در آن كردارها، و بسيار مىشود در آن
[١] - در حاشيه نسخه اصل نوشته شده:« خ ل، صفاحهم» يعنى اين كلمه در بعضى نسخ بدل:« صحافهم» ضبط شده است.