شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٣٢ - ٣٥١٩ ان الله سبحانه جعل الطاعة غنيمة الاكياس عند تفريط العجزة
٣٥١٧ ان الدنيا ماضية بكم على سنن و أنتم و الاخرة فى قرن[١].
بدرستى كه دنيا برنده است شما را بر تندى يعنى بسرعت و شتاب يا بر نهجى و جهتى يعنى بر نهجى و جهتى كه دارد يا بر هر نهج و جهت كه رو دهد و شما و آخرت در يك شاخيد يعنى با هم خواهيد بود و از هم جدا نخواهيد شد پس بايد كه اهتمام كنيد در تعمير آن كه محل قرار شما باشد و پاينده و مستدام است نه دنيا كه شما را تند بهر وجه كه باشد برد و قرار و بقائى در آن نباشد.
٣٥١٨ ان الدنيا لمفسدة الدين مسلبة اليقين و انها لرأس الفتن و اصل المحن.
بدرستى كه دنيا هر آينه فاسد كننده دين و زايل كننده يقين است و بدرستى كه آن سر فتنهها و اصل محنتهاست، مراد حريص بودن بدنياست و اهتمام زياد داشتن در تحصيل آن، و ظاهر است كه اين دين را فاسد كند و نشان عدم يقين بآخرت است، يا بتدريج باعث زوال يتين بآن شود، و «بودن آن سر فتنهها در آخرت و دنيا، و اصل و بيخ محنتها و رنجهاى هر دو سرا» واضح است و محتاج ببيان نيست.
٣٥١٩ ان الله سبحانه جعل الطاعة غنيمة الاكياس عند تفريط العجزة.
بدرستى كه خدا- كه پاك است او- گردانيده است فرمانبردارى را غنيمت
[١] - شارح( ره) در اينجا اشتباه فرموده زيرا« قرن» بطور حتم بسكون راء نيست بلكه بفتح آنست يعنى شما و آخرت با يك رسن بهم بسته شدهايد چنانكه دو گاو را بآن براى شخم و شيار زمين بهم مىبندند و اين تعبير را عرب در مقام مقارن بودن دو امر بهمديگر بكار مىبرند و رعايت تناسب و سجع با فقره آينده نيز كه ما قبل حرف آخر كلمه آخر آن يعنى« المحن» نيز مفتوح است اين مدعا را تأييد ميكند پس باين مناسبت اگر كلمه« سنن» را نيز بفتح سين و نون بر وزن« فرس» بخوانيم يعنى( همه شما را بر يك راه مىبرد و همه در آن يكسان و برابريد) بهتر خواهد بود.