شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٨٣ - ٣٣٦٦ اشد من الموت ما يتمنى الخلاص منه بالموت
است باين كه: «من يعمل مثقال ذرة شرا يره» و اين عام است شامل دوست آن حضرت نيز هست پس بر تقدير صحت خبر محتاج است بتأويل، و نزديكترين تأويلات حمل آنست بر دوستى حقيقى كامل و آن موجب عدم ملابست چيزى از گناهانست البته، زيرا كه محب حقيقى اختيار ميكند خشنودى محبوب را هر گونه بوده باشد و شكى نيست كه خشنودى آن حضرت ٧ در ترك محرمات است و قيام بواجبات، پس محب او بحقيقت اختيار ميكند از براى خاطر او آن را پس نمىكند موجب آتش را پس داخل مىشود ببهشت و هر كه مخالفت كند خواهش محبوب خود را پس محبت او معلول است» (تمام شد ترجمه كلام او).
و پوشيده نيست كه آنچه فرموده كه: نزديكترين تأويلات است، تأويل دومى است كه مذكور شد، و «بودن آن نزديكترين تأويلات» محل تأمل است و الله تعالى يعلم.
٣٣٦٤ اولى الناس بنا من والانا و عادا من عادانا.
سزاوارترين مردم بما كسى است كه دوست دارد ما را و دشمن باشد كسى را كه دشمن باشد ما را، يعنى سزاوارترين مردم باين كه از شيعه ما شمرده شود، يا باين كه ما او را دوست داريم يا شفاعت كنيم، يا باين كه در جوار ما باشد در آن نشأه كسى است كه با وجود دوستى ما دشمن باشد با دشمنان ما، و تا آن دشمنى نداشته باشد هر چند كمال دوستى داشته باشد با ما او از دوستان كامل ما نباشد.
٣٣٦٥ افضل تحفة المؤمن الموت.
افزونترين تحفه مؤمن مرگ است، زيرا كه بآن فارغ مىشود از مكروهات اين سراى غدار، و مىرسد بنعمتهاى بىشمار، و چه تحفه بغير از آن چنين باشد.
٣٣٦٦ اشد من الموت ما يتمنى الخلاص منه بالموت.
سختتر از مرگ چيزيست كه آرزو كرده شود خلاصى از آن بمرگ، پوشيده