شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٧ - ١٧٤٣ المؤمن شاكر فى السراء صابر فى البلاء خائف فى الرخاء
١٧٣٨ السخاء يمحص الذنوب و يجلب محبة القلوب.
سخاوت وجود كم مىگرداند گناهان را و مىكشد دوستى دلها را يعنى دلهاى مردم را بصاحب خود دوست گرداند.
١٧٣٩ الكيس أصله عقله و مروءته خلقه و دينه حسبه.
زيرك اصل و بنياد او عقل اوست و مروت او يعنى آدميت يا مردى او خوى اوست يعنى از خوى او مروت او معلوم مىشود و ديندارى او حسب اوست و [حسب] چنان كه قبل از اين مذكور شد آن چيزى است كه آدمى بآن فخر كند از مفاخر پدران خود يا مال يا دين و مراد در اينجا يكى از دو معنى اول است يعنى آنچه باو فخر تواند كرد يا مال او همان دين اوست.
١٧٤٠ العالم من لا يشبع من العلم و لا يتشبع به.
عالم كسى است كه سير نشود از علم و نه بندد بخود سيرى از آن را بلكه هر چه را تحصيل كند باز در پى تحصيل علمى ديگر باشد.
١٧٤١ العاقل من عقل لسانه الا عن ذكر الله.
عاقل كسى است كه بسته باشد زبان خود را مگر از ذكر خدا يعنى زياده از قدر احتياج سخن نگويد مگر بذكر خدا.
١٧٤٢ المؤمن من كان حبه لله و بغضه لله و أخذه لله و تركه لله.
مؤمن كسى است كه بوده باشد دوستى او از براى خدا، و دشمنى او از براى خدا، و گرفتن او از براى خدا، و واگذاشتن او از براى خدا، يعنى گرفتن چيزى از كسى و واگذاشتن آن يا گرفتن كسى و ايذا كردن او واگذاشتن او.
١٧٤٣ المؤمن شاكر فى السراء صابر فى البلاء خائف فى الرخاء.
مؤمن شكر كننده است در شادمانى، صبر كننده است در بلا، ترسناك است در