شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٨٨ - ٣٦١٢ ان تقوى الله حمت اولياءه محارمه، و الزمت قلوبهم مخافته، حتى اسهرت لياليهم، و اظمأت هواجرهم فاخذوا الراحة بالتعب و الرى بالظمأ
خازن جهنم را و مىگويند كه: اى مالك بميراند ما را پروردگار تو يعنى سؤال كن از او كه بميراند ما را تا خلاص شويم از اين عذاب، مىگويد مالك كه: بدرستى كه شما درنگ كنندگانيد يعنى هميشه در اين عذاب خواهيد بود و خلاصى نباشد شما را از آن بمردنى يا بغير آن، اين بنا بر اين است كه مراد به «ايشان» كفار باشد يا دشمنان اهل بيت صلوات الله عليهم أجمعين چنانكه در بعضى احاديث وارد شده، و اگر در باره مطلق گنهكاران باشد كه در جهنم باشند مراد اين نباشد كه هميشه در آن درنگ خواهيد كرد بلكه اين كه درنگ خواهيد كرد بقدرى كه مقدر شده و خلاصى نباشد شما را از آن در آن مدت نه بمرگ و نه بغير آن.
٣٦١٢ ان تقوى الله حمت اولياءه محارمه، و الزمت قلوبهم مخافته، حتى اسهرت لياليهم، و اظمأت هواجرهم فاخذوا الراحة بالتعب و الرى بالظمأ.
بدرستى كه پرهيزگارى از خدا منع كرده است دوستان او را از حرامهاى او، و لازم گردانيده است دلهاى ايشان را ترس از او، تا اين كه بىخواب كرده شبهاى ايشان را و تشنه گردانيده ميانهاى روزهاى ايشان را پس فرا گرفتهاند آسايش را بسبب تعب و سيرابى را بسبب تشنگى، مراد باين كه «بى خواب كرده شبهاى ايشان را» اين است كه پرهيزگارى يا ترس از خدا بىخواب كرده ايشان را در شبها، و «تشنه گردانيده ميانهاى روزهاى ايشان را» يعنى تشنه گردانيده ايشان را در ميانهاى روز كه وقت گرماست باعتبار اين كه ايشان را بر روزه دارد پس در ميانهاى روز تشنه گردند، «پس فرا گرفتهاند» يعنى پس فرا گيرند در آن نشأه آسايش را بسبب آنچه تعب كشند در اين نشأه و همچنين سيرابى را در آن نشأه بسبب تشنگى اين نشأه.