شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٧٤ - ٣٦٠٠ ان خير المال ما اورثك ذخرا و ذكرا، و اكسبك حمدا و اجرا
شماريد آنها را و ملول مشويد از آنها پس برگردد انتقامى يعنى حاجتها كه مردم بياورند بسوى شما و از شما خواهند نعتى است از خدا بر شما زيرا كه اين نعمتى است در دنيا كه مردم محتاج باشند باين كس نه اين كس بايشان، و ايضا بر آوردن آنها و سعى در آنها باعث اجر و ثواب اخروى نيز گردد پس بآن اعتبار نيز نعمتى است كه رو باو آورده اگر رد نكند او را پس بايد غنيمت شمرد آنها را و بقدر مقدور سعى كرد در آنها و مكدر و ملول نشد از آنها و اگر نه مبدل خواهد شد آن نعمت بانتقام خدا باين كه در دنيا آن مرتبه را از او سلب كند و در آخرت او را بر آن مؤاخذه و بازخواست نمايد و «نقم» بفتح نون و كسر آن و سكون قاف بمعنى انتقام است و بمعنى كراهت و ناخوش داشتن نيز آمده و آن نيز مناسب است يعنى برگردد بامرى كه شما ناخوش داريد آن را يا بناخوش داشتن خدا عمل شما را، و «نقم» بفتح نون و كسر قاف جمع [نقمه] است بفتح نون يا كسر آن و سكون قاف بمعنى انتقام، و ممكن است كه در اينجا چنين خوانده شود و معنى اين باشد كه برگردد بانتقامهاى خدا.
٣٦٠٠ ان خير المال ما اورثك ذخرا و ذكرا، و اكسبك حمدا و اجرا[١].
بدرستى كه بهترين مال آن است كه ميراث دهد ترا ذخيره و يادى، و كسب كند از براى تو ستايشى و اجرى، يعنى مالى است كه در مصرف خيرى صرف شود كه بسبب آن ميراث گذارد از براى تو ذخيره و يادى، يعنى ذخيره گردد از براى آخرت تو و سبب ياد خيرى شود از براى تو، و كسب كند از براى تو ستايش مردم و اجر و ثواب را.
[١] - گويا از اين حديث مأخوذ است اين بيت:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|