شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥١ - ٣٥٥٨ ان الزاهدين فى الدنيا لتبكى قلوبهم و ان ضحكوا و يشتد حزنهم و ان فرحوا، و يكثر مقتهم انفسهم و ان اغتبطوا بما اوتوا
كسى تقدير شده باشد البته بايد آن بعمل آيد و بصد هزار شمشير در آن مدت قطع رشته باريك عمر او را نتوان كرد، پس گويا آن سپرى است از براى او نگاهدارنده او.
٣٥٥٧ ان فضل القول على الفعل لهجنه و ان فضل الفعل على القول لجمال و زينة.
بدرستى كه افزونى گفتار بر كردار هر آينه قباحت و زشتى است، و بدرستى كه افزونى كردار برگفتار هر آيند زيبائى و زينت است، مراد زياد گفتن وعدها و مانند آنهاست بر آنچه بعمل آورد از آنها و همچنين زياد كردن احسان و انعام و مانند آنها بر آنچه گفته باشد و وعده بآن كرده باشد.
٣٥٥٨ ان الزاهدين فى الدنيا لتبكى قلوبهم و ان ضحكوا و يشتد حزنهم و ان فرحوا، و يكثر مقتهم انفسهم و ان اغتبطوا[١] بما اوتوا.
بدرستى كه بى رغبتان در دنيا هر آينه گريه ميكند دلهاى ايشان و اگر چه بخندند، و سخت ميباشد اندوه ايشان و اگر چه شادى كنند، و بسيار ميباشد دشمنى ايشان با نفسهاى خودشان و اگر چه رشك برند مردم بر ايشان به آن چه بخشيده شدهاند يعنى هر چند ميانه مردم بخندند دلهاى ايشان بسبب ترس از بدى عاقبت حال ايشان گريان باشد، و همچنين هر چند بحسب ظاهر شادمانى كنند باطن ايشان اندوهگين باشد، و هر چند بخشيده شوند از اخلاق ستوده و افعال حميده كه مردم آرزوى مثل آنها كنند باز ايشان با نفسهاى خود دشمن باشند بسبب اين كه آنها را مقصر و گنهكار دانند.
[١] - شارح( ره)« اغتبطوا» را بصيغه معلوم ضبط كرده است.