شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥١ - ١٧٩٩ الشقى من اغتر بحاله و انخدع لغرور آماله
اشاره باين باشد كه هر كه چنين سلوك كند كه هر روز او بهتر از روز پيش باشد او بند كرده است مذمت را از نفس خود و ديگر مذمت و نكوهش او معقول نيست، يا مراد اين باشد كه بند كرده باشد مذمت ديگران را از نفس خود و مذمت و نكوهش كسى نكند و بنا بر اين بايد كه تخصيص داد باين كه مذمت او شرعا از براى امر بمعروف و نهى از منكر در كار نباشد.
١٧٩٨ العاقل من أحسن صنائعه و وضع سعيه فى مواضعه.
عاقل كسى است كه نيكو كند احسانهاى خود را و بگذارد سعى خود را در جايگاههاى آن، مراد «به نيكو كردن احسانها» اين است كه شرايط حسن آنرا شرعا بجا آورد مثل اين كه خالص باشد از براى خدا عز و جل و از منت و اظهار و از چيزهاى خوب داده شود، و مراد بگذاردن سعى در جايگاههاى آن اين است كه بجمعى احسان كند كه اهليت آن داشته باشند و بمصارف غير مشروعه صرف ننمايد خواه فقير باشد و خواه غنى، زيرا كه احسان بهر دو طايفه شرعا مستحسن و نيكو است نه بجمعى كه آدمى داند كه در مصارف غير مشروعه صرف مىنمايند و ممكن است كه مراد بآن خصوص سعى در دادن احسان نباشد بلكه اين كه سعى در هر كار كه كند بجا و بموقع باشد و سعى بيجا و بىموقع در هيچ باب نكند.
١٧٩٩ الشقى من اغتر بحاله و انخدع لغرور آماله.
بدبخت كسى است كه مغرور شود بحال خود و فريب خورد از فريب دادن اميدهاى او، يا معنى اين است كه از براى انداختن اميدهاى او او را در طمع در باطل يعنى بدبخت كسى است كه مغرور شود بحال خود از توانگرى يا علم يا صلاح و مانند آنها و فريب خورد بسبب فريب دادن اميدها او را و از براى تحصيل آنها مرتكب حرامى شود، يا فريب خورد بسبب اين كه اميدهاى او او را بيندازند و در طمع در باطل و حرام.