شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٦٣ - ٣٣٠٦ افضل الشيم صلة الارحام
كه منافى آنها باشد نباشد و ظاهر شود از آن كه صاحب آن پيرو راه حق و مخالفت كننده هوى است.
٣٣٠٢ اصدق المقال ما نطق به لسان الحال.
راستترين گفتار آنست كه گويا باشد بآن زبان حال، زيرا كه آنچه بزبان حال معلوم شود كذب و دروغ در آن راه ندارد يا نادر است بخلاف آنچه بزبان گفتار گفته شود.
٣٣٠٣ احسن المقال ما صدقة حسن الفعال.
بهترين سخن آنست كه تصديق آن كند نيكوئى كردار يعنى بكار نيكى باشد كه گوينده خود عمل بآن كند و فعل او تصديق قول او بكند.
٣٣٠٤ احسن الكلام ما زانه حسن النظام و فهمه الخاص و العام.
بهترين كلام آنست كه زينت داده باشد و آراسته كرده باشد آن را نيكوئى در رشته كشيدن يعنى تأليف و تركيب آن نيكو شده باشد، و «بفهمد آن را خاص و عام» يعنى مغلق و پيچيده نباشد كه آن را بغير خواص نفهمند بلكه همه خواص و عوام آن را بفهمند.
٣٣٠٥ اشرف الهمم رعاية الذمام.
برترين قصدها و انديشهها رعايت كردن حق و حرمت است يعنى حق و حرمت هر كس.
٣٣٠٦ افضل الشيم صلة الارحام.
افزونترين خويها صله خويشانست يعنى پيوستن بايشان و احسان كردن و نبريدن از ايشان، و در بعضى نسخهها اين دو فقره بر اين نحو است:
اشرف الهمم رعاية الذمم، و افضل الشيم صلة الرحم.