شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٤٢ - ٢٧٨٩ الا فاعملوا و الالسن مطلقة و الابدان صحيحة و الاعضاء لدنة و المنقلب فسيح و المجال عريض قبل ازهاق الفوت و حلول الموت فحققوا عليكم حلوله و لا تنتظروا قدومه
پس بدرستى كه قيمت و بهاى هر مردى آنست كه ميداند يعنى قيمت هر مردى بقدر دانش اوست پس شرم نكند و تعليم گيرد آنچه را نمىداند تا بقدر آن قيمت او در ميزان اعتبار زياد گردد.
٢٧٨٨ الا لا يستقبحن من سئل عما لا يعلم ان يقول لا اعلم.
بدانيد كه بايد قبيح و زشت نشمارد كسى كه سؤال كرده شود از چيزى كه نمىداند اين را كه بگويد نمىدانم يعنى اين معنى را قبيح نشمارد و بگويد كه نمىدانم نه اين كه مانند بسيارى از مردم ندانسته جوابى گويد كه مبادا مردم او را نادان شمارند.
٢٧٨٩ الا فاعملوا و الالسن مطلقة و الابدان صحيحة و الاعضاء لدنة و المنقلب فسيح و المجال عريض قبل ازهاق الفوت و حلول الموت فحققوا عليكم حلوله و لا تنتظروا قدومه.
بدانيد پس عمل كنيد و حال آنكه زبانها گشادهاند، و بدنها صحيحاند، و عضوها نرمند، و بازگشت وسعت دارد، و مجال پهن است، پيش از باطل كردن فوت و رسيدن مرگ، پس محقق كنيد بر خود فرود آمدن آن را و انتظار مكشيد رسيدن آن را يعنى بپردازيد باعمال خير تا فرصتى داريد و زبانها گشاده است و ببند نيامده چنانكه نزديك مرگ خواهد شد و «عضوها نرمند و خشك نشدهاند» چنانكه در آن وقت خواهند شد و ديگرى كارى از آنها نيايد و «بازگشت» يعنى زمان بازگشت بسوى خدا پس جهت تدارك احوال خود و كردن خيرات و مبرات وسعتى دارد، و «مرگ نزديك نشده» كه ديگر پر وقت كردن عمل خيرى نباشد، و ممكن است مراد بازگشت بسوى خدا باشد بمرگ، و به «وسعت داشتن آن» اين كه هنوز نزديك نشده و قدرى زمان مانده تا آن و «مجال يعنى زمان جولان و حركت از براى آن اعمال پهن است»