شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٦٦ - ٢٥٦٨ اجملوا فى الخطاب تسمعوا جميل الجواب
مرتبه، و سازگار آخرت، و جدا نشدن از بردبارى، بخيلى كه ترجمه شده بنا بر اين است كه: «الجمد» بجيم مكسور خوانده شود نهايت در نسخهها كه بنظر رسيده «الحمد» بحاى بى نقطه مفتوح واقع شده بمعنى ستايش و بنا بر اين مراد اين است كه پناه ببريد از حدت و تندى كه حاصل شود شما را بسبب ثنا و ستايش مردم شما را باعتبار عجبى كه حاصل شود از آن، نهايت گمان فقير اين است كه با جيم است چنانكه ترجمه شده نه حا، چنانكه در نسخهها واقع شده و باقى كلام ظاهرست و محتاج بشرح نيست.
٢٥٦٦ اعجبوا لهذا الانسان ينظر بشحم و يتكلم بلحم و يسمع بعظم و يتنفس من خرم.
تعجب كنيد از اين آدمى كه نگاه ميكند بپاره پيه و سخن مىگويد بپارچه گوشتى، و مىشنود باستخوانى، و نفس مىكشد از رخنه، مراد اين است كه: تعجب كنيد از اينها و استنباط كنيد از اينها كمال قدرت حق تعالى را.
٢٥٦٧ اضربوا بعض الرأى ببعض يتولد منه الصواب.
بزنيد بعضى رأى را ببعضى مىزايد[١] از آن آنچه راست و درست باشد يعنى هرگاه در باب كارى با يكديگر مشورت كنيد رأى هر يك را با رأى ديگرى بسنجيد تا از آن ظاهر مىشود [يا شود] آنچه رأى درست باشد باين نحو كه رجحان رأى يكى ظاهر مىشود يا ظاهر مىشود رجحان رأى مركب از چند رأى باين نحو كه از رأى هر يك جزوى در آن باشد.
٢٥٦٨ اجملوا فى الخطاب تسمعوا جميل الجواب.
نيكوئى كنيد در خطاب تا بشنويد جواب نيكو، يعنى هرگاه از كسى چيزى
[١] - در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار« تا بزايد از آن» و آن أصح است زيرا مضارع در جواب امر مجزوم مىشود و معنى نيز طبق آن ميباشد و معلوم مىشود كه در موقع استنساخ نسخه دوم را بنظر شارح( ره) رسانيدهاند و اصلاحش كرده است ليكن با آنكه در نسخه اصل« يتولد» را در متن مرفوع ضبط كرده بوده از اصلاح آن غفلت نموده است.