شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٤٨ - ٢٥١٦ اتعظوا بالعبر و اعتبروا بالغير و انفعوا بالنذر
آن كنند باين نحو كه پرهيزگار شوند تا آن وعدهها از براى ايشان نيز باشد.
٢٥١٥ استحقوا من الله ما أعدلكم بالتنجز لصدق ميعاده و الحذر من هول معاده.
سزاوار شويد از جانب خدا آنچه را آماده كرده است از براى شما بطلب فيروزى كردن مر راست شدن وعده او را و حذر كردن از هول روز بازگشت او يعنى روز بازگشت بسوى او يا روز بازگشتى كه او قرار داده، مراد اين است كه حق تعالى بهشت را آماده كرده از براى كسى كه طلب فيروزى كند باين كه خود را مصداق وعده او كند و وعده خدا در باره او راست شود و بعمل آيد باين كه اطاعت و فرمانبردارى او كند، يا اين كه دعا كند و سؤال كند از خدا كه آنچه وعده كرده از براى نيكو كاران در باره او بعمل آيد و حذر كند از روز بازگشت او باين كه اجتناب كند از امورى كه در آن روز ضرر كند پس شما سزاوار شويد آنچه را آماده كرده باين كه خود را از اهل آن طلب و حذر كنيد تا آن از براى شما هم آماده باشد.
و از آنچه تقرير كرديم ظاهر مىشود كه «بالتنجز» تا آخر ممكن است كه متعلق به «أعد» باشد يعنى مهيا كرده است بسبب تنجز و حذر، و مىتواند كه متعلق به «استحقوا» باشد يعنى سزاوار شويد باين تنجز و حذر يعنى بسبب تحصيل آنها، و در بعضى نسخهها «ايعاده» بدل «ميعاده» واقع شده و بنا بر اين معنى اين است كه:
از هول ترسانيدن او وعده او بعذاب بر نافرمانيها.
٢٥١٦ اتعظوا بالعبر و اعتبروا بالغير و انفعوا بالنذر.
پند بگيريد بعبرتها، و عبرت بگيريد بتغيرات و گردشها يا مصيبتها، و سودمند شويد بترسانيدنها و بيمها كه خدا از معاصى فرموده يعنى اجتناب كنيد از آنها تا سودمند شويد.