شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢ - ١٥٦٠ الاخلاص خطر عظيم حتى ينظر بما يختم له
١٥٥٧ النفس الدنية لا تنفك عن الدناءات.
نفس پست مرتبه جدا نمىشود از دنائتها و كارها كه دلالت كند بر پستى مرتبه او.
١٥٥٨ التقوى حصن حصين لمن لجا اليه.
تقوى يعنى پرهيزگارى يا ترس از خدا قلعه است محكم از براى كسى كه پناه برد بسوى او.
١٥٥٩ التوكل كفاية شريفة لمن اعتمد عليه.
توكل بر خداى عز و جل يعنى اظهار عجز خود كردن و اعتماد بر او نمودن كارگزارى بلندى است از براى كسى كه اعتماد كند بر آن، زيرا كه كسى كه توكل كند بر خداى عز و جل از روى اعتماد بر آن حق تعالى كارگزارى همه كارهاى ضرورى او كند چنانكه فرموده: «و من يتوكل على الله فهو حسبه»، هر كه توكل كند بر خدا پس او بسند و كافى است از براى او، و كدام كارگزارى را اين مرتبه باشد ...؟!
١٥٦٠ الاخلاص خطر عظيم حتى ينظر بما يختم له.
«اخلاص» يعنى خالص كردن طاعات و عبادات از براى خداى عز و جل و آميخته بقصد ديگر نكردن خطر عظيم است تا اين كه نگاه كرده شود به آن چه ختم مىشود از براى او، «خطر» بمعنى بلندى قدر و مرتبه باشد و بمعنى مشرف بودن بر هلاكت نيز آمده و بنا بر اول ممكن است مراد اين باشد كه اخلاص باعث قدر و بلندى مرتبه اين كس شود يعنى نزد حق تعالى، يا در دين نزد مردم نيز تا اين كه نگاه كرده شود به آن چه ختم مىشود از براى او و عاقبت كار او خواهد بود از دخول در بهشت و وصول بنعمتهاى آن كه بوصف نيايد و بيان نتوان كرد، و ممكن است كه مراد