شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٩٧ - ٢٣٦٤ اقل العثرة و ادرأ الحد و تجاوز عما لم يصرح لك به
٢٣٦٢ ازهد فى الدنيا يبصرك الله عيوبها و لا تغفل فلست بمغفول عنك.
بىرغبت باش در دنيا تا اين كه بينا گرداند ترا خدا بعيبهاى آن، و غافل و بىخبر مباش پس نيستى تو بغافل شده از تو، يعنى از تو غافل نيستند و هر چه كنى نوشته شود از براى حساب و كتاب، پس تو هم غافل و بيخبر از صلاح حال خود مباش و كارى كن كه باعث رستگارى تو شود.
٢٣٦٣ اكظم الغيظ عند الغضب و تجاوز مع الدولة تكن لك العاقبة.
فرو خور خشم را نزد غضب و در گذر از گناه مردم با دولت و قدرت بر انتقام تا بوده باشد از براى تو عاقبت يعنى عاقبت نيكو.
٢٣٦٤ اقل العثرة و ادرأ الحد و تجاوز عما لم يصرح لك به.
بگذر از لغزش، و دفع كن حدرا، و بگذر از آنچه تصريح كرده نشود از براى تو بآن، يعنى بگذر از لغزش و گناهى كه مردم نسبت بتو كرده باشند و «دفع كن حد را» يعنى تندى را يا سختى را يا عذاب را يعنى عذاب كردن تو ايشان را يا عذاب كردن حق تعالى ترا بنا بر اين كه عفو تو از ايشان سبب اين مىشود كه خداى عز و جل نيز گناهان ترا عفو كند و عذاب نكند ترا بر آنها و در گذر از سر آنچه تصريح نشده باشد از براى تو بآن يعنى هر گاه كسى مذمت كند ترا بعنوان كنايه و تصريح نشده باشد از براى تو بآن يعنى هرگاه كسى مذمت كند ترا بعنوان كنايه و تصريح نكند از براى تو بآن يعنى كلام او صريح در مذمت تو نباشد و احتمال ديگرى داشته باشد در گذر از آن و آن را بر مذمت خود حمل مكن هر چند دانى كه كنايه با تو است.
و ممكن است كه كلام آن حضرت صلوات الله و سلامه عليه «و ادرأ الحد بالشبهه» باشد و لفظ «بالشبهة» بسهو يكى از راويان افتاده باشد و بنا بر اين معنى