شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٤٧ - ٢١٣٦ المعروف لا يتم إلا بثلاث، بتصغيره و تعجيله فانك إذا صغرته فقد عظمته، و إذا عجلته فقد هناته، و إذا سترته فقد تممته
٢١٣٥ السيف فاتق و الدين راتق، فالدين يأمر بالمعروف و السيف ينهى عن المنكر، قال الله تعالى: «و لكم في القصاص حياة».
شمشير شكافنده است و دين بهم آورنده، پس دين امر ميكند بنيكوئى و شمشير نهى ميكند از بدى، فرموده است خداى تعالى: از براى شماست در قصاص زندگى، غرض اشاره است باين كه در نظام هر دولتى ناچار است از فتق و رتق يعنى شكافتن و بهم آوردن، پس شكافتن كار شمشير است كه نهى كند مردم را از منكرات و جدا كند ايشان را از آنها، و اگر نشنوند برسد به آن چه برسد از زخم و قطع و قتل، و همچنين بايد الفت و التيام دادن مردم بيكديگر تا اين كه مظاهر و معاون هم باشند پس اين بود كه در شرع اسلام شمشير در كار بود از براى فتق و لطف و مهربانى و امر باحسان بيكديگر و اجتماع با هم در نماز و غير آن مىشد از براى رتق، بعد از آن از براى اشاره ببعضى فوايد شمشير آيه كريمه را تلاوت فرمودهاند كه «و لكم في القصاص حياة» يعنى از براى شماست در حكم بقصاص و اجراى آن زندگانى، زيرا كه هرگاه مردم ديدند كه جرح و قتل تلافى بمثل و مانند مىشود خوف كنند و جرأت بر آنها نكنند و باعث زندگانى و ايمنى مردم گردد، بخلاف اين كه هرگاه قصاص نباشد، زيرا كه مردم را ترس نباشد و باندك چيزى مبادرت بجرح و قتل كنند و زندگانى مردم محفوظ نماند.
٢١٣٦ المعروف لا يتم إلا بثلاث، بتصغيره و تعجيله فانك إذا صغرته فقد عظمته، و إذا عجلته فقد هناته، و إذا سترته فقد تممته.
احسان تمام نمىشود مگر بسه چيز، بكوچك شمردن آن، و شتاب كردن در