شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٤٠ - ٢١٠٨ العلماء أطهر الناس أخلاقا و أقلهم فى المطامع أعراقا
در گذشتن، پس فرود آورد صاحب خود را بجايگاههاى بدى، «اماره» يعنى فرمان دهنده يعنى فرمان دهد بر بدن و امر و نهى او كند، و «مسوله» يعنى آرايش دهنده يعنى كارها را زينت و آرايش دهد نزد اين كس و آدمى را رغبت فرمايد به آنها و مراد اين است كه نفس اول تملق كند تا وقتى كه فريب دهد و آدمى را در فرمان خود كند آن وقت مسلط شود مسلط شدن دشمن و وادارد او را بر كارى چند كه سبب زيان و خسران او باشد، و حكم كند بحكمهائى كه از تكبر و تجاوز از حد ناشى شود، پس فرود آورد اين كس را بجايگاههاى بدى، پس فريب او نبايد خورد و از اول هر چه او خواهش كند بر خلاف او بايد كرد تا او رام اين كس گردد و مطيع و فرمانبردار، و ممكن است «عتو» بفتح عين خوانده شود بنا بر اين بمعنى تكبر كننده و تجاوز كننده از حد است.
٢١٠٧ الحكماء أشرف الناس أنفسا و أكثرهم صبرا و أسرعهم عفوا و أوسعهم أخلاقا.
حكما يعنى صاحبان علم راست درست بلندترين مردم اند از روى نفسها، و بيشترين ايشانند از راه صبر، و شتابانترين ايشاناند از راه در گذشتن، و وسيعترين ايشانند بحسب خويها و خصلتها، يعنى نفسهاى ايشان بلند مرتبهتر از ساير نفوس باشد، و صبر ايشان بيشتر از صبر ديگران، و عفو و در گذشتن ايشان از گناه كسى كه نسبت بايشان كرده باشد شتابانتر از عفو و در گذشتن ساير مردم، و خلق ايشان وسيعتر از خلق ديگران.
٢١٠٨ العلماء أطهر الناس أخلاقا و أقلهم فى المطامع أعراقا
علما پاكترين مردماند بحسب أخلاق و خويها، و كمترين ايشانند در ريشهها دوانيدن در طمعها.