شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٣٢ - ٢٠٨٧ الناس ثلاثة فعالم ربانى و متعلم على سبيل نجاة و همج رعاع اتباع كل ناعق لم يستضيئوا بنور العلم و لم يلجئوا الى ركن وثيق
و عفت و خوددارى ضررى ندارد و پس نتواند انداخت آن را، و قبل از اين مذكور شد كه اين كه روزى البته برسد در قدرى از آن است يا در همه آن است بعد از سعى بعنوان متعارف و غرض نهى از سعى بالكليه نيست بلكه از حرص در آن، و در اين كلام معجز نظام نيز اشاره باين معنى شده، زيرا كه فرمودهاند كه «پس بدرستى كه حرص پيش نمىاندازد» و نفرمودند كه سعى پيش نمىاندازد، و نيز فرمودند كه: عفت پس نمىاندازد، و عفت نگاهداشتن خود است از آنچه حلال نباشد پس ظاهر شد از اين اين كه عفت ضررى ندارد و پس نمىاندازد آن را نه اين كه ترك سعى بالكليه و بعنوان حلال نيز ضررى ندارد و الله تعالى يعلم «و مؤمن بتحمل كردن سزاوار است» يعنى سزاوار است به آن كه صبر كند بر تنگى روزى و تحمل كند مشقت آن را تا اين كه مرتبه و درجه او در آخرت بلند گردد.
و در بعضى[١] نسخهها «تجمل» بجيم واقع شده و بنا بر اين معنى اين است كه مؤمن بزينت يافتن سزاوار است يعنى بزينت يافتن بصفات نيكو و غرض تحريص مؤمنان است بر شنيدن آنچه پند داده شوند بآن از پند مذكور و غير آن از آنچه شنيدن آن سبب زينت ايشان شود، و ممكن است كه مراد اين باشد كه باكى نيست در زينت كردن مؤمن بلكه مؤمن سزاوار است بآن و اولى است از ديگران و اين حكمى ديگر باشد كه اشاره بآن شده باشد بعد از بيان حكم روزى.
٢٠٨٧ الناس ثلاثة فعالم ربانى و متعلم على سبيل نجاة و همج رعاع اتباع كل ناعق لم يستضيئوا بنور العلم و لم يلجئوا الى ركن وثيق.
مردمان سه گروهاند عالم ربانى و متعلم بر سبيل رستگارى و كم عقلان از اراذل و مردم پست مرتبه پيروان هر چوپان كه روشنى نيافتهاند بروشنى علم و پناه
[١] - از اينجا تا آخر فقط در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار است.