شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٢٤ - ٢٠٦٧ الفجور دار حصن ذليل لا يمنع أهله و لا يحرز من لجأ إليه
يعنى خشم مانند آتش سوزاننده است پس اگر كسى را بردبارى باشد آن فرو نشاند آتش آن را و اگر تندى باشد و بردبارى نباشد اين بر افروزد آن آتش و سوزانيدن آن را.
٢٠٦٤ المؤمن نفسه أصلب من الصلد و هو أذل من العبد.
مؤمن نفس او سختترست از سنگ سخت و او فروتنى كنندهترست از بنده، سختى او در جائى است كه سختى در آنجا بايد مثل اهتمام باطاعت حق تعالى و بر نگشتن بعصيان او و فروتنى كردن او بدرگاه حق تعالى است و با مؤمنين.
٢٠٦٥ الشد بالقد و لا مقارنة الضد.
بستن بتسمه و نه همراه بودن با دشمنى يعنى كسى را بتسمه بند كنند بهتر است از اين كه رفيق و همراه باشد با دشمن.
٢٠٦٦ العاقل يتقاضى نفسه بما يجب عليه و لا يتقاضى لنفسه بما يجب له.
عاقل باز خواست ميكند نفس خود را به آن چه واجب مىشود بر او، و بازخواست نمىكند از براى نفس خود به آن چه واجب مىشود از براى او، يعنى از نفس خود مىطلبد كردن آنچه را واجب مىشود بر او و مىدارد او را بر كردن آنها، و نمىطلبد از براى خود آنچه را واجب مىشود بر ديگران از براى او، يعنى اگر كسى بجا نياورد آن را در گذرد از او و عفو كند، و مراد به «وجوب» در موضعين وجوب شرعى است يا مطلق ثبوت و لزوم، هر چند بحسب عرف و عادت باشد.
٢٠٦٧ الفجور دار حصن ذليل لا يمنع أهله و لا يحرز من لجأ إليه.
برانگيخته شدن در گناهان خانه حصار خوارى است كه منع نمىكند از اهل