شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١١٢ - ٢٠١٨ أنس الامن تذهبه وحشة الوحدة و أنس الجماعة ينكده وحشة المخافة
٢٠١٧ الامل ابدا فى تكذيب و طول الحياة للمرء تعذيب.
اميد هميشه در تكذيب است و درازى زندگانى از براى مرد عذاب كردنى است او را «تكذيب كسى» بمعنى حكم بدروغ گفتن اوست، و «تكذيب بچيزى» بمعنى انكار آن است، و «تكذيب كسى» بمعنى داشتن او بر دروغ نيز آمده، و بنا بر دو معنى اول ممكن است مراد اين باشد كه اميد هميشه در تكذيب مردم است، يعنى هر كه خبرى دهد كه منافى آن اميد باشد صاحب آن حكم باين كند كه دروغ مىگويد و تصديق آن نكند، و هر چه ببيند كه منافى اميد او باشد انكار كند آن را و اقرار بآن نكند تا از پى اميد خود تواند رفت و بنا بر معنى سيم ممكن است معنى اين باشد كه اميد هميشه صاحب خود را بر دروغ گوئى دارد، و كسى كه اميد امرى در آن مستحكم شود مؤيدات و مقويات از براى حصول آن گاهى خيال كند و خبر دهد به آنها و گاهى عمدا دروغ بندد و بر هر تقدير دروغ باشد بنا بر مشهور كه دروغ آن است كه مخالف واقع باشد هر چند موافق اعتقاد باشد و «بودن زندگانى دراز عذاب فرمودن مرد» ظاهر است چه كسى كه زياد پير شود قواى او همه از كار رود و ضعف و سستى بر او غالب شود و هميشه در رنج باشد و همچنين مصائب بسيار مثل مرگ فرزندان و برادران و دوستان بر او وارد شود كه از آن راه نيز از زندگانى بيزار شود.
٢٠١٨ أنس الامن تذهبه وحشة الوحدة و أنس الجماعة ينكده وحشة المخافة.
ام امنيت مىبرد آن را وحشت تنهائى، و آرام جماعت سخت و دشوار كند آن را ترس و خوف، مراد اين است كه هر گاه امنيت باشد هر چند آن سبب آرام شود اما با وجود آن اگر كسى تنها باشد وحشت تنهائى آرام او را برد و اگر كسى با جماعت باشد هر چند جمعيت باعث آرام شود اما اگر كسى تنها باشد وحشت تنهائى