شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦٢٢ - ٣٦٥٧ ان ههنا و اشار بيده الى صدره لعلما جما لو اصبت له حملة بلى اصيب لقنا غير مأمون عليه مستعملا آلة الدين للدنيا او مستظهرا بنعم الله على عباده و بحججه على اوليائه، او منقادا لحملة الحق لا بصيرة له فى احنائه، ينقدح الشك فى قلبه لاول عارض من شبهة
علميست بسيار اگر مىيافتم از براى آن بردارندگانى، بلى مىيابم تند فهمى را غير ايمن شده بر او بكار برنده آلت دين را از براى دنيا، يا يارى جوينده را بنعمتهاى خدا بر بندگان خود و بحجتها و برهانهاى او بر دوستان خود، يا اطاعت كننده مر بردارندگان حق را كه نيست بينائى از براى او در متشابههاى آن، بر فروخته مىشود شك در دل او بسبب اول آنچه عارض شود از شبهه، مراد اين است كه در سينه من علم بسيار هست نهايت نمىيابم از براى آن بردارندگانى كه توانند برداشت آنها را تا تعليم ايشان كنم و اگر مىيافتم از براى آن بردارندگانى، هر آينه اظهار مىكردم بايشان و تعليم مىنمودم ايشان را، پس قول آن حضرت «اگر مىيافتم» شرطيه است كه جزاى آن حذف شده از راه اعتماد بر ظهور آن، و ممكن است كه «لو» از براى تمنى باشد و معنى اين باشد كه: كاشكى مى يافتم از براى آن بردارندگانى، و بر هر تقدير چون معلوم شد از اين كلام اين كه از براى آن حاملانى نمى يابند تفصيل و توضيح نمودند اين معنى را باين كه كسى را كه مىيابم يكى از چند فرقه است كه هيچ يك از آنها اهليت تحمل آن علوم را ندارند يكى آنكه تندفهم است و قابليت فهميدن دارد نهايت ايمنى نيست بر او در اين كه اسرار آن را نگاه دارد و بجمعى كه نبايد اظهار كرد اظهار نكند باعتبار اين كه ديندار نباشد بلكه بكار برنده باشد آلات و افزار ديندارى را از براى فريب مردم و تحصيل دنيا بسبب آن، و ديگرى كسى كه يارى جويد و پشت قوى كند [بنعمتهاى خدا[١] بر بندگان خود يعنى بنعمتهائى كه خدا ببندگان خود داده و از آن جمله باو هم داده از مال و غير آن مغرور شود و به آنها يارى جويد و پشت قوى كند بحجتها و برهانها كه حق تعالى از براى دوستان خود كه ائمه هدى باشند فرستاده از آيات كه در شأن ايشان نازل كرده باين كه تحريف كند آنها را و دعوى كند كه در باره او يا ديگرى كه بامامت او قائل شده نازل شده] و ديگرى اين كه اطاعت كند بر دارندگان حق را، نهايت بينائى نباشد او را در متشابهات آن
[١] - عبارت« بنعمتهاى خدا بر بندگان» تا« او قائل شده نازل شده» فقط در نسخه كتابخانه مدرسه سپهسالار ضبط شده است.