شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢١٢ - ل ه و
ل ه م
أَلْهَمَهٰا : (الشمس/ ٨.) □
از مادّۀ «لهم» و «الهام» در اصل به معنى «بلعيدن يا نوشيدن چيزى» است و سپس به معنى القاى مطلبى از سوى پروردگار در روح و جان آدمى آمده است، گويى روح انسان آن مطلب را با تمام وجودش مىنوشد و مىبلعد و گاه به معنى «وحى» آمده، ولى بعضى از مفسران معتقدند كه تفاوت الهام با وحى در اين است كه شخصى كه به او الهام مىشود نمىفهمد مطلب را از كجا به دست آورده، درحالىكه هنگام وحى مىداند از كجا و به چه وسيله به او رسيده است.
بههرحال مفهوم آيه آن است كه خداوند فجور و تقوا (شر و خير) را به انسان الهام فرمود و بايدها و نبايدها را به او تعليم داد. او مىتواند در قوس صعودى برتر از فرشتگان شود و در قوس نزولى از حيوانات درنده منحطتر گردد و به مرحلۀ «بل هم اضل» برسد و اين بستگى دارد كه كدام مسير را برگزيند. (ج ٤٥/٢٧-٤٦.)
ل ه و
أَلْهٰاكُمُ : (تكاثر/ ١.) *
از مادّۀ «لهو» به معنى سرگرم شدن به كارهاى كوچك و غافل ماندن از اهداف و كارهاى
(□) فَأَلْهَمَهٰا فُجُورَهٰا وَ تَقْوٰاهٰا. «سپس فجور و تقوا (شر و خير) را به او الهام كرد» الشمس/ ٨.
(*) أَلْهٰاكُمُ اَلتَّكٰاثُرُ. «تفاخر و تكاثر، شما را به خود مشغول داشته (و از خدا غافل كرده)» تكاثر/ ١.