شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٠ - ك ى ن
ك ى ن
اِسْتَكٰانُوا : (مؤمنون/ ٧٦.) *
بعضى گفتهاند كه از مادّۀ «سكون» به معنى ساكن شدن در هيأت «خضوع و خشوع» است (كه ما در مادّۀ «س ك ن» ذيل آيۀ مورد بحث به شرح اين واژه پرداختهايم) و در اين صورت از باب افتعال خواهد بود كه در اصل «استكنوا» بوده و فتحۀ كاف اشباع و تبديل به الف و در نتيجه «استكانوا» شده است و بعضى گفتهاند از مادّۀ «كون» از باب استفعال است به معنى طلب استقرار در مكانى توأم با خضوع و خشوع مىباشد و بههرحال حالت تواضع بنده را در برابر پروردگار منعكس مىكند و اينكه بعضى آن را به معنى دعا ذكر كردهاند به خاطر آن است كه دعا كردن يكى از مصاديق خضوع و تواضع است، احتمال سومى نيز وجود دارد كه از مادّۀ «كين» (بر وزن عين) از باب استفعال باشد، زيرا اين ماده به معنى خضوع آمده است و تمام اين معانى قريب الافق مىباشد. (ج ٢٨٧/١٤.)
(*) وَ لَقَدْ أَخَذْنٰاهُمْ بِالْعَذٰابِ فَمَا اِسْتَكٰانُوا لِرَبِّهِمْ وَ مٰا يَتَضَرَّعُونَ. «ما آنها را به عذاب و بلا گرفتار ساختيم، امّا آنها در برابر پروردگارشان نه تواضع كردند و نه به درگاهش تضرّع مىكنند» مؤمنون/ ٧٦.