شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٤ - ممترين (بقره/ ١٤٧ )
ممترين : (بقره/ ١٤٧.) ●
اسم مفعول به معنى «به شك افتادگان يا ترديدكنندگان» است: امترى في الشئ و تمارى فيه. «در آن چيز شك كرد و به ستيز پرداخت» و ريشۀ اصلى آن «مرية» به معنى «شك و دودلى» است.
در آيۀ مورد بحث، خدا به پيامبر (ص) پيرامون تغيير قبله يا احكام اسلام بطور كلى مىفرمايد: «اين فرمان حقى از سوى پروردگار تو است و هرگز از ترديدكنندگان نباش»
در آيۀ ١١٤ سورۀ انعام، خداوند خطاب به پيامبر (ص) مىفرمايد: اين كتاب (قرآن) به حق از سوى پروردگارت نازل شده «بنابراين هرگز از ترديدكنندگان نباش»
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه مگر پيامبر (ص) ترديدى داشته است كه چنين خطابى به او مىشود؟ در پاسخ مىگوييم كه مخاطب در حقيقت مردم هستند، ولى براى تأكيد و تحكيم مطلب، خداوند پيامبر خود را مخاطب قرار داده تا ديگران حساب خود را بدانند، بعلاوه پيامبرى كه از طريق شهود با وحى سروكار دارد، هيچگاه شك و ترديدى به خود راه نمىدهد، چرا كه وحى براى او جنبۀ حس و عين القين دارد. (ج ٥٠٠/١، ج ٤١٠/٥.)
مِرْيَةٍ : (هود/ ١٠٩.) *
بر وزن جزيه و بر وزن قريه، به معنى «ترديد در تصميمگيرى» است و بعضى به معنى شك توأم با قراين تهمت گرفتهاند. ريشۀ اصلى اين لغت از «مريت الناقة» به معنى فشار دادن
(●) اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلاٰ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ. بقره/ ١٤٧.
(*) فَلاٰ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمّٰا يَعْبُدُ هٰؤُلاٰءِ... «شك و ترديدى در معبودهايى كه آنها مىپرستند به خود راه مده...» هود/ ١٠٩.